2000. urtean jarri zen martxan museoa. Kontatuko diguzu zer gertatu den ordutik hona? Zein izan den egindako ibilbidea?
Amaia Llorente.- Bai, bueno, 2000. urtean irekitzen da pixka bat lantegiaren 150. urteak ospatzeko. Orduan, ordutik hona egin duguna izan da, batez ere, hasieran batez ere zentratu zen aldi baterako erakusketak-eta antolatzen, pixka bat, jendeak, ba, erakusketa iraunkorra ikusi baldin badu, ba, hasteko etortzen pixka bat gehiago aldi baterako erakusketetan eta azkenean publikoa fidelizatzeko era bat bezala eta gero ja hasi ginen pixka bat tailerrak eta sortzen, baita ere eskoletatik-eta etortzen zirenean ba bueno, hezkuntza eskaintza bat zabala eskaintzeko asmoarekin eta gero, ordundik aurrera ba azkeneko urteetan beti izan da ideia Añorgara pixka bat gerturatzea bezala, baina azkeneko urteetan, ba bueno, da gehien gustatzen zaigun proiektua, edo niri behintzat oso buru-belarri gaude horrekin, eta da Añorgatarrak proiektua, eta egiten duguna da Añorgan bizi izan zen jendea kolonia industrialaren inguruan edo lantegian lan egin zutenak garai batean, horiei ba elkarrizketak egiten dizkiegu, grabatu eta beraiekin, ba bueno, sortu dugu bideo bat, orain liburu batekin gabiltza, pixka bat, ba bueno, ondare industrialaren inguruan.

Nolako harrera izan duzue Añorgako auzokideen aldetik?
A.LL.- Ba, oso ona, oso. Egia esan, museoak ikaragarrizko harreman ona dauka auzoarekin. Pixka bat auzoak ez dauka Kultur Etxe finkorik, orduan askotan ba egiten dugu ateak zabalik dauzkagu horretarako. Audio-gela bat dugu eta beraiek erabiltzen dute beraien bilerak egiteko, eskaerak egiten dizkigute eta bueno, uzten diegu, arratsaldeetan zerbait behar badute edo bideo-proiekzio bat edo dena delakoa. Eta orduan beti harremana ona izan da, eta gero, Añorgatarrak-en kasuan, jende heldua beti sartzen zen museora guri gauzak kontatzera. Argazki zaharrak ditugu eta orduan beti argazki zaharren inguruan ba guri anekdotak kontatzera. Eta beti esaten genuen gure bisitetan pila bat kontatzen dugu beraiek kontatutakoa, ze bai, gauza bat da zuk gidoian daukazuna, baina asko aberasten du bertan bizi den norbaitek kontatutakoa. Eta horregatik sortu zen ideia. Esan genuen: “Bideoa grabatu behar dugu jende honekin eta beraiek kontatzeko, baita ere”. Eta orduan, erakusketaren amaieran dago hori, Añorgatarrak eta joaten zara, ukitzen duzu pixka bat botoiak eta beraiek kontatzen dituzte, gai ezberdinen inguruan beraiek hitz egiten dute.

Ikastetxeak aipatu dituzu. Eta orokorrean, pentsatu dezakegu ikastetxeetatik joaten zaizuela gehienbat jendea, baina nolako publikoa daukazue?
A.LL:- Gehienbat hori, esan duzuna, ikastetxeetatik , Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza, batxilergoa eta formakuntza profesionala ere, asko hurbiltzen zaigu. Horientzako, gainera, egiten dugu bisita museora, bisita gidatuak museora eta bisitak lantegira eta doakoak dira, orduan, ba bueno, nahiko… horretan, ba, horren sustengu gara, egia esan. Eta gero ba, banakako bisitariak ere izaten ditugu edo… eta horiek etortzen dira batez ere aldi baterako erakusketak ikustera, baina bueno, bai da egia gutxixeago direla, baina bueno. Bai dago hor publiko bat ba batzuk beti etortzen direnak eta gero eta berriagoak eta azkeneko urteetan ere ba zenbait atzerriko jendea ere ba bueno, azkenean turismo-bulegotik hurbildu eta “Zenbat museo daude Donostian? Hauek?” Eta haiek ohitura daukate museo guztiak bisitatzeko, orduan horiek ere etortzen dira.

Eta euskaltegietatik ere joan zaizue euskara-ikaslerik, ezta?
A.LL.- Bai, bai, bai. Etorri izan dira eta gainera azkeneko aldian eskaini genien aukera lantegia bisitatzeko. Aukeraz galdetu ziguten ea zegoen eta esan genien baietz eta beraiekin ere lantegia bisitatu genuen. Eta egia esan oso… osoa gelditzen da bisita.

Alderik ba al dago? Helduak, kasu honetan, hizkuntzarekin borrokan dabiltzanez…
A.LL.- Bai, bueno, aldea badago. Azkenean… gertatzen dena da gero dena gelditzen da…bai harrituta gelditzen direla, onera baina pixka bat harrituta, ez zuten espero igual zementu museo bat ba… lehenengoz, nik uste dut, atzeraka egiten duen zerbait dela, baina gero harrituta gelditzen dira, benetan.

Bisitariek zer hitz erabiltzen dute, zementua ala porlana?
A.LL:- Euskaraz asko erabiltzen da porlana, ez? Nik, adibidez, zementua erabiltzen dut. Nik uste dut hobesten dela zementua, baina bueno, hitz egiterakoan porlana ere ondo dago. Jende helduak gehiago erabiltzen du porlana, edo helduxeagoak, eta gero ja, ba umeak eta gazteak, zementua.

Zein da museoaren gainean jaso ohi duzuen iritzia? Zer esaten dute bisitariek?
A.LL.- Bai, iritzi ona. Alde batetik harrituta, harrituta geratzen dira… ez dute espero igual hainbeste gauza kontatuko ditugula zementu… klaro, zementu-museo bat… ba igual esaten dute, ba egongo dira zementuzko objektuak edo, eta zementuzko objektuak, ba, oso gutxi ditugu. Kontatzen dugu zementuaren fabrikazio-prozesua, kontatzen dira horrelako… horrelakoak, lantegiaren historia eta horrela, eta orduan jendea, pixkanaka-pixkanaka murgiltzen joaten da, oso didaktikoa da museoa, bai banakako bisitarientzako eta bai guri ere bisitetan asko laguntzen digu jendeak gero esaten digunean “Joe, oso ondo”. Esaten dugu bisita … erakusketak asko laguntzen digu:ba hori,  bideoak daude, interaktiboak tartean eta gu, ba bueno, saltseatzen ibiltzen gara beraiekin batera eta laguntzen du, hori, didaktikoa da.

Behin baino gehiagotan aipatu dituzu aldi baterako erakusketak. Une honetan ikusgai dagoenak Hormigoia ukituz izena du. Zer eskaintzen du?
A.LL:- Bueno, ba, eskaintzen du aukera erakusketa bat ukitzeko, ez dena gutxi izaten askotan. Beti gaude museoetan ezin dela ukitu, ba hemen bai, dena ukitzea nahi dugu. Eta bueno, egin duguna izan da arkitekto ezberdinek hormigoia tratatzeko era ezberdinak izan dituzte, ba, urteetan eta hormigoia beti iruditzen zaigu denoi grisa, eraikuntzak egiteko eta beti, oraindik ere oso, bere itxura, jendeari, ba, atzera botatzen dion zerbait da, ez? beti saiatu margotzen edo tapatzen. Eta hauek egin izan dutena da, ba, forma ezberdinak, kolore ezberdinak, aukera horiek arkitekto ezberdinak… eman hormigoiari eta orduan, ba bueno, pixka bat atraktiboagoa edo bihurtu. Eta, egia esan, oso erakargarria da. Sartu eta jende guztia lehenengo gauza joaten da bat ukitzera ze kuxin bat dirudi, urrutitik kuxin bat dirudi eta denak hori ukitzera joaten dira. Ordena saltatu eta… eta horra.

Zein da biderik errazena zuekin harremanetan jartzeko?  Eta txanda azkar ematen duzue ala oso lanpetuta ibiltzen zarete?
A.LL.- Bai, bai, bai… bueno, baldin bada egun oso zehatza nahi dutena, bai da egia batzuetan erreserba baldin badago eginda aldez aurretik, ba, ezin dugula… museoa txikia da, langile gutxi gaude eta orduan ezin diegu erantzuna eman talde askori egun berean. Baina, bueno, normalean bi aste lehentxeago edo horrela deituta, nahikoa izaten da. Eta aukera dago autobusez etortzeko, adibidez, ba Donostiatik, Lasartetik eta, Hernanitik ere hortik pasatzen da, bidegorritik ere, orain aukera dago Donostiatik dena atzetik, lehen garai bateko trenbidea joaten zen lekutik Euskotren, hortik ere etor daiteke.