Dokuteka
Alex Txikon: abenturazale, esploratzaile, kulturzale eta bidaiari
Alex Txikonekin bere azkeneko abenturaz eta bere ibilbideaz orokorrean aritu gara.
Zer ematen dizu mendiak?
Joe… ba sentitzen naz (naiz) gustura, ez? Hemen konturatu naz (naiz) beti korrika atzera eta aurrera, eta ez dakit, han mendien (mendian) ba lasaiago egoten gara, hango bizitza erosoa da, ez? Erosoago porque (zeren eta) dana (dena) eginda emoten doskue (ematen digute) askotan, edo “dana eginda” hori da ba es que (da ba) ez dugula behar esebez (ezer behar), ez dakit, han zagoz (zaude) eta gauza gitxigaz (gutxirekin), eta jateko apur batekin, eta ja (ia) moldatzen zara. Beraz, ez dakit, han gustora sentituten naz (gustura sentitzen naiz).
Mendia zer da zure afizioa edo ofizioa?
Bitu, ba saiatuten (saiatzen) gara bizimodu bat ataraten (ateratzen), baina gure espedizinoak (espedizioak), beti zenbaki gorrietan urteten dire (ateratzen dira), ze gastu ekonomikoei edo ekonomikoki ba eh oso garestiak direz (dira) neguko espedizinoak (espedizioak), beraz, guk babesleetatik ez dugu jasotzen ba ehuneko berrogeia gitxi (gutxi) gorabehera eta bestea dator gure poltsikotik. Guk eh sortutako ba bueno ba ingresoetatik (diru sarreretatik), hitzaldietatik, egiten doguzen (ditugun) tarteko lanetatik… Beraz, eh ez dakit, pasa den bi mila eta hamaikatik hasita, honetan gabizela (gabiltzala) beti zenbaki negatiboetan. Zelan aurrera egin? Ba, ez dekot (daukat) momentu hauetan kotxerik, bizitzen naz (naiz) han eta hemen tarteka, Donosti eta Lemoaren artean eta ez dot (dut) ordaintzen ez alokairurik ez ezer. Eta tristea da esatea baina beno ba, ez dakit, bizitza honetan, momentuz, premiatzen dot (dut) ba mendian eta egotea lotute (lotuta), eta orduen, ba beno, ba horrelako bizimodua eraman behar dot (dut), ba dekozula (dauzkazula) laurehun-bostehun euro gasolinetarako, ze buelta asko emoten dodaz (ematen ditut) eta telefonoko gastuetarako, baina hori da, ez? Guk mantenidu, sobrebibituten (mantendu, bizirauten) dugu, eta ba hori, ba orain, emon (eman) behar ditut, ba berrogeita hamar-hirurogei hitzaldi gutxi gorabehera, ba beno, ba sikieran (gutxienez) parean urtetako (irteteko) nire espedizinoaz (espedizioarekin), ez? Geuz (gauza) asko dauz (daude) kolokan, erronka gehiago ba, film bat egitea, liburu bat idaztea be (ere) bai, ez? Aspalditik jende asko jode, noiz idatziko duzu? Ba beno, hor goaz, ez? Apurka-apurka.
Mendizalea izatea arriskutsua dela esaten da. Zuk zer uste duzu?
Maila handiko kirolean edo puntako kirolean edo erronka gogorretan beti zigortu egiten dogu (dugu) batez ere gu geuk gure gorputzari (gorputza), hori bat, eta segun ze kirol egiten dozun (duzun), beno, gero zahartzaroak txarrak izaten direz (dira), eta jendeak ez dakiena da, gu geuk, azkenean, entrenatuta gaozela (gaudela) egoeratatik aurrera aterateko (ateratzeko) entrenamientoez aparte (entrenamenduez gain), ba beno, ba gure bizitza dana (dena), teknika bat landuten dogu (lantzen dugu), egiten doguz (ditugu) egoera ezberdinak, ez dakit, ez garela txoro batzuk igoten (igotzen) garela horra… Ez dakit, dago plangintza asko, dago talde lan asko. Ez dakit, arrakastaren gakoa, adibidez aurten, izan da aldez aurretik edukitako esperientzia eta zelan ezagutzen dugun mendie (mendia), talde lana, planifikazino (plangintza) eta estrategia egoki bat, ez dakit, dagoz (daude) gako asko, eta ez gara zoro batzuk “benga orain derrepente (bat-batean) goaz ez dakit zer”, ez, ez, ez, asko eta asko ekisten dogu (ikasten dugu) eta beti gaoz (gaude) adi eta bai jasotzen dogun informaziongan (dugun informazioagan) eta bai mendiek ematen dozkun informazinoagan (diguten informazioagan).
Gaur egun masifikatua egin dela uste duzu?
Eta holaxe (horrelaxe) da, ahal da hitz egin alde negatiboaz eta alde positiboaz. Ze joe, ba baldin badago ba agentzia bat, emoten dotzula (ematen dizuna) zerbitzu bat eta zerbitzu hori ona da, itxiten (uzten) dute mendia garbi, segurtasuna aldetik eta ba beno noski edo bada beti eta beno baldin badekozu (badaukazu) esperientzia askoz hobeto. Baina beno, batzuk egiten dituzte ikastaroak han Everestera igotzeko, han hamabost egun lehenago baina beno baina, ez dakit ni ez naz (naiz) epaile bat ez dauena (duena) esango zu txarto zabiltz (zabiltza) eta nik (ni) ez, nik ahal dotzut (dizut) esan azkenean jende asko profesionaltzat jotzen duela bere burua kritikatzen duena: “Jode, bitu (begira) honi ez dakiela eta ez dakit zer…” Eta zu zoaz ba bide arrunt batetik, ulertzen dozu (duzu)? Hori bai ahal dot (dut) kritikatu baina es que toki horietan ezagutzen da ba jentea (jendea) herrialde… Adibidez, ba ukraniar bat, lituaniar bat baita ere… Akordatzen naiz lituaniarraren kasuan, bere ametsa zala (zela) Everesteko tontorrera iristea, eta beno ba, zan (zen) tipo bat berrogeita hamar urtegaz (urterekin), jatorra, prestamo (mailegu) bat hartu zuena banketxean eta dinozu (diozu): Jode! ba beno, ba ez dakit, nire errespetua irabazi zun (zuen).
