Docutec
Eneko Goiburu, artzaina
"Hemen lana astelehenetik igandera arte izaten da"
1. Zergatik erabaki zenuen artzain izatea?
Ez da hain erabaki erraza, poliki poliki denborarekin etortzen dena da. Azkenean, ni hemen jaio naiz, Ondarre baserrian jaio naiz eta, ba beste baserriko gazte asko bezala. Nire ikasketak egin ditut, baina beti hemen lanak izan dira, ze nire aita eta ama baserritik bizi izan dira beti. Orduan esku bat bota izan dugu, bai nik eta bai nire anaiek. Eta nik beste ikasketa batzuk egin nituen, unibertsitatera joan nintzen, aritu naiz beste lan askotan, eta beti tira egiten dizu. Ni beti hemendik pasatu izan naiz, beti egunero egunero hemendik pasatu izan naiz. Orain iritsi dela, duela urte pare bat, nire gurasoak jubilatzeko garaia, ba esan non (nuen), neuken (neukan) ia neramatzan hamar-hamabost urte beste lan batzuetan, eta nahi nuen zerbait neurea egin. Eta hemen neukan alternatiba eta gero baserri-mundua asko gustatzen zait, naturarekin kontaktuan egotea, norberak zerbait egitea, ardiak asko gustatzen zaizkit eta gazta egitea niretzako da hobby bat, niretzat ez da lana. Orduan, da pixka bat hortik: biziak ekartzen zaitu, ekarri nau, nahita edo nahi gabe artzain izatera edo behintzat baserritik eta ardietatik, gaztagintzatik bizitzea.
2. Zergatik erabaki zenuen artzain-eskolara joatea?
Garbi garbi esango dizut. Nik hemen jarraitzeko pixka bat erabakia hartu eta gurasoekin hitz egin nuenean, ba nik pixka bat ofizioa ezagutzen dut, bizi guztian eduki ditugu ardiak eta bizi guztian manejatu (gobernatu) izan ditugu. Beti lagundu izan diet gurasoei , bai gazta egiten, saltzen, gauza guztietan… Baina aitak berak esan zidan, komenigarria zela joatea eta pixka bat gauza berriak, eta teknika berriak eta manejo berriak ezagutzea. Eta joan nintzen, gainera ez neukan gogo handirik joateko, baina joan nintzen eta ba bueno, beti ikasten da zerbait. Eta bai, ikasi ditut gauza batzuk, interesgarriak eta egunerokotasunean erabilgarriak. Orduan pixka bat hori, izan zen aitak esan zidana, neuk buelta bat eman nion eta gero ez da oso kurtso luzea, sei hilabeteko kurtso bat da. Eta orduan ematen zidaten erraztasunak hemen lan egin eta goizeko bederatzi eta erdietarako joateko. Oso goiz jaikitzen naiz, jaiki izan naiz kurtsoan nengoen bitartean, baina pixka bat hortik.
3. Artzain bezala bizi zaitezke?
Desberdina da, ez da hilabeteko soldata. Adibidez, esplikatuko dizut. Guk gastatzen dugu, neguan, pixka bat jana barruan eman behar zaio, orduan, artoa, oloa, zerealak erosten ditugu, eta zereal horien kostua ordaintzen dugu urrian edo azaroan. Horren errentabilitatea ateratzen dugu gazta saltzen dugunean, baina gazta saltzen hasten gara martxotik aurrera, orduan, pues bueno, negua izaten da errentabilitate aldetik ere diru gutxiena irabazten duguna eta gazta saltzen hasten garenean gehiena irabazten duguna. Ez da beti hilabetero soldata bat, eta bizimodua atera daiteke. Egin behar da duzuna da bokazioa eduki, eta bai natura, bai abereak, eta bai kanpoan ibiltzea eta… Azkenean, baserri inguruko eta mendi inguruko bizitza gustatu eta maite izan behar duzu. Bizitza ateratzea badago, baina ordu dezente lan eginda. Ez dira egunen zortzi ordu astelehenetik ostiralera.
4. Zein da artzaintzaren etorkizuna?
Nik positiboki pentsatzen dut. Jende askok esaten du bukatzen joango dela, gero eta gutxiago gaude… Baina nik gazte dezente ezagutzen ditut aktibitate honetan ari direnak eta nik uste dut jarraituko dugula lanbide honekin. Azkenean da moldatzea bakoitzak, ba bueno, bizi-kalitate egoki bat edukitzea, eta soldata duin bat edukitzea. Pixka bat ardiekin, azkenean bilatu behar duzuna da hori, bizi-kalitate egoki bat edukitzea. Eta nik uste jarraituko duela, igual ez gara orain dela hogei, edo orain hain artzain izango hemendik aurrera, baina nik uste dut bai jarraituko dela. Eta gero, nik, iruditzen zait baita, guk egiten ditugun produktuek badutela estimazioa. Gero eta produktu gutxiago badago, estimazioa ere seguruenik handitzen joango da. Orduan nik uste aurrerago ere izango direla artzainak. Beti aldatuko dira transhumantzia, mendia edo kostaldera joateko ohitura horiek, jada batzuk galdu direnak. Gauza horiek aldatzen joango dira, baina, nik uste, gainera euskaldunok oso ohiturazaleak gara eta nik uste jarraituko, egongo dela jendea jarraituko duena aktibitate hauekin.
