π frontoian

π zenbakia zenbaki berezi bezain konplexua da eta matematikarientzat oso erakargarria. Leintz-Gatzagan, aldiz, zenbaki horri leku berezi-berezia eskaini diote.

Alex Aginagalde matematikariak zenbaki horren inguruko argibideak eman ditu Euskadi Irratiko Faktoria saioan eta baita Leintz-Gatzagako zinegotzi den Juan Bengoak ere.

 

 

 

 

Irudia: sustatu.eus

 

HIZTEGI LAGUNGARRIA

Ez duzu gogoan? Ez zara oroitzen?
Digitu gutxi batzuekin. Oso digitu gutxirekin.
Mugatzen duen ingurunea. Nondik nora zehazten duen azalera.
Lilura sortu. Liluratu, erakarri, sorgindu.


Jaitsi
Transkripzioa:[+] Transkripzioa:[-]
Kazetaria 1: Zu π-ren zenbat zifra emateko gai zara? Zenbat asmatuko zenituzke? 
Kazetaria 2: 3, 14, 15. 
Kazetaria 1: A, horraino ? 92, hori ez? Ez duzu gogoan? 
Kazetaria 2: Hori, hainbeste ez, hainbeste ez. 
Kazetaria 1: Beno, ba abesti honetan ehun zifra kantatzen dituzte 
Alex Aginagalde (matematikaria): Konstante unibertsala da 3, 14, 15, 92, 65, 53 eta ez da geratzen, ez dauka bukaerarik. Milaka eta milaka digitu kalkulatu izan dira historikoki π zenbakiaren balioak kalkulatzea erakargarri egin zaielako matematikariei, baina izatez, digitu gutxi batzuekin nahikoa da, adibidez, lurraren perimetroa edo ekuatorearen perimetroa kalkulatzeko.  
Kazetaria 1: Alex Aginagalde matematikariak kontatu digu, zenbaki denak daude π-n eta π zenbakia leku askotan.  
Alex Aginagalde: π zenbakia zirkulu guztietan azaltzen den zenbaki bat da, eta zenbaki horrek bere azalera eta erradioa erlazionatzen ditu, edo bere perimetroa, hau da, mugatzen duen ingurunea eta erradioaren arteko erlazioa da. Agian, ezagunak egiten zaizkigu txikitan ikasitako “2πr” , zirkunferentzi baten perimetroaren luzeera kalkulatzeko erabiltzen genuen formula edo “πr2 ” hura, zirkunferentzi baten azaleraren formula. 
Kazetaria 1: Eta agertzen da zenbaki hori, beraz, zirkulu bat marrazten duen edozein gauzetan eta? 
Alex Aginagalde: π zenbakia naturan leku kuriosoetan agertzen da, adibidez, ibai baten iturburutik itsasorako distantzia zuzena, lerro baten bidezko distantzia kalkulatuko bagenu, eta ibai horren ibilbide osoko distantzia kalkulatu eta bi zenbaki horien arteko zatiketa egitean, π zenbakia agertzen zaigu.  π zenbakia leku askotan agertzen da, nire kasuan, hankan tatuatuta daukat eta ezagutzen dut pertsona bat baino gehiago π zenbakia tatuatuta daukaguna.  
Kazetaria 2: Beraz, tatuajeetan ere bai, π zenbakia. 
Kazetaria 1: Bai, lilura sortzen baitu, ba, π zenbakia presente dago edonon, naturan leku guztietan, eta presente dago baita ere Leintz Gatzagako frontoian. 
Kazetaria 2:πi zenbakia frontoian? 
Kazetaria 1: Bai, hirugarren kuadroan, hain zuzen, hirugarren eta laugarren zenbakiaren artean. Juan Bengoa Leintz-Gatzagako zinegotzi da. 
Kazetaria 2: Juan, egun on. 
Juan Bengoa (Leintz Gatzagako zinegotzia): Egun on, egun on: 
Kazetaria 2: 3, 14, 15, 9, 2an dago zehazki, orduan? 
Juan Bengoa: Ba bai, horrela da. Frontoi hau frontoi berria egin genuen 1991an edo. Eta gero, ba bueno, hor esaten daurie (dute), hori ez dakit horrela izango den, baina bai, nik azkenengo informazioa hola (horrela) daukat, jai egun baten goizaldera azaldu zela hori, π hori hor, grafiteroren batek-edo margotuta. Eta klaro, hor justo dago barrez, entre hiru eta laugarren kuadroan (Hirugarren eta laugarren koadroaren artean), eta neurriak hartu eta koinziditzen dau justo, ba hiru kuadro eta hamalau hamasei zati bat. Horrek urtengo leuke (emangoo luke), ba metro erdi gutxi gorabehera. Eta distantzia hori frontisetik π horretara, ba horixe da. 
Kazetaria 1: Parranda giroan egindakoa, baina ondo kalkulatua, hortaz, ezta? 
Juan Bengoa: Itxura baten bai, bai, bai.  
Kazetaria 1: π zenbakia duen munduko frontoi bakarra izango da Leintz Gatzagakoa. 
Juan Bengoa: Ba seguramente (seguraski) bai, ba seguramente bai. 
Kazetaria 2: Juan Bengoa, eskerrik asko. 
Juan Bengoa: Bai, zuei. 
B2
2023-04-03
30229447
00:03:32
1616