Dokuteka
Euskal olioa
Gorka Mauleon Arabako Errioxako Olioaren Mahaiko presidentea da, eta hemen sortzen den olioari buruz
1. Zenbat olio ekoizten da Arabako Errioxan?
Bueno, orain dela, esango genuke, orain dela 15 edo 20 urte, olioaren inguruan ez zegoen inongo enpresik (enpresarik) hemen Arabako Errioxan. Hau da, olibondo asko daude, esango nuke 300-500 hektarea inguru daudela hemen olibondo, baina enpresik (enpresarik) ez dagoela. Normalean, ekoizten zen dena autokontsumorako. Hau da, jendeak eramaten zuen udal trujalera (errotara) bere olibak eta hartzen zuen kontran bere olioa etxerako. Zer gertatu da azkenengo 10 urteetan? Jendea hasi dela pixka bat enpresa txikiak muntatzen eta kalitatezko oliba-olioak ekoizten eta bere marka pixka bat aurrera eramaten. Hau da pixka bat sektorearen argazkia, gaur egun hori da: ekoizpenaren erdia dedikatzen da autokontsumorako eta beste erdia gutxi gorabehera ari dira pixka bat jende gaztea enpresa txikiak muntatzen eta bere oliba-olioa aurrera eramaten.
2. Zein ezaugarri ditu euskal olioak?
Euskal olioak badauka berezitasun handi bat: batez ere erabiltzen dugun barietatea (mota) ez? Denok ezagutzen dugu Andaluzian edo Italian ekoizten diren oliba-olioen barietateak: esango nuke Arbequina edo Picual, edo Ojiblanca… edo dena delakoa. Eta hemen, Arabako Errioxan daukagu barietate propio bat deitzen dena Arroniz eta, bueno, da pixka bat olibondo bat egokituta dagoena gure klimara: gure klima da mediterraneoa baina atlantiko kutsu batekin, hau da, olibondoak pasa behar ditu hemen klima nahiko gogorrak… Orduan Arroniz barietate hau nahiko egokitua dago gure klimara.
3. Euskaldunok zein olio-mota kontsumitzen dugu?
Guk gure olioa ekoizten eta saltzen denbora gutxi daramagu. Zelan saltzen dugu orain gure oliba-olioa? Batez ere herriko merkatuetan, ez? Herriko merkatuetara joaten gara, ez dakit asko daude Euskal Herrian… Baina, gaur egun, ia merkatu guztietan egoten da oliba-olioaren ekoizle bat, behintzat egoten da. Zer aurkitzen dugu merkatu hauetan? Jendeak ez dakiela Arabako Errioxan oliba-olioa dagoela, ez daki. Bigarren gauza, prezioa. Klaro, guk egiten ditugu bakarrik kalitate goreneko olioa eta klaro, kontsumitzailea joaten denean Eroski batera, Carrefour batera, ikusten ditu (du) daudela pila bat prezio, ez? Berak pentsatzen du oliba-olioaren prezioa 4 euro direla edo 5 euro dira. Eta klaro, guk kalitate oso handiko olioak ekoizten ditugu eta, prezioa normalean egoten da litro erdia ba gutxi gorabehera kostatzen da 6,7,8 euro. Saiatzen gara merkatu horietan kontsumitzailea pixka bat informatzen, gauza hauek esplikatzen, baina oraingoz zaila da. Ekoizten dugu gutxi eta normalean nahiko ondo saltzen dugu baina kosta egiten da, eta, kontsumitzailea pixka bat informatu egin behar da. Baina bai, gure helburua beti esaten dugu, da Euskal Herriko mahai guztietan behintzat gure oliba-olioaren botila bat jartzea eta behintzat jendeak ezagutzea hemen oliba-olioa ekoizten dela.
