Joan zen mendeko berrogeita hamarreko urteen bigarren erdian ezagutzera eman zen euskal margolaritzaren panoraman, gerraosteko abangoardian izen nagusietako bat da Rafael Ruiz Balerdi (Donostia, 1934 - Alacant, 1992). Marrazkilari handia eta berebiziko kolorista, haren lanak hainbat aukera estetiko egin zituen azkenean keinuaren informalismoan amaitu arte. Baina haren lanaren gune edo muin pertsonalena izan zen ikerketa formal oso ahaltsu baten abiapuntua baizik ez zen izan hori.

San Juan baleontzia Pasaian eraiki zuten XVI. mendean, 1560 urte inguruan. Gaur egun, munduko urpeko ondarearen ikurra da ontzia, UNESCOk hala izendatuta. Euskal Herriko itsas historiaren handitasunaren froga bizia da itsasontzi hau. Liburu hau gure izaera itsastarraren ikuspegi berri bat ematera dator. Itsasoari begira bizi zen Euskal Herria ezagutarazi nahi du, mundu mailako ekarpenak egin dituen itsas herria azaleratuz eta itsasoa gure izaeraren nahiz garapenaren erdigunean kokatuz. Ziur gaude, irakurri eta gero, beste talaia batetik begiratuko diozula munduari zein gure herriari.

"Mozart hil zelarik, loro bat topatu zuten haren etxean,
Txirula magikoa operako pasarteak dotore txistuka-
tzen zituena. Pasarte haiek Mozarti ikasiak behar
zutela uste izan zuten, harik etaespedizio batek Ka-
ribeko uharte batean pasarte berberak txistukatzen
zituen loro saldoa topatu zuen arte. Loroa lurperatu
zutenean, Hemen datza Originaltasuna zizelkatu zioten
hilartitzean".

Harkaitz Cano

Iparmina izenaz bataiaturiko liburu honetan bizitokitzat dudan lparraldean euskaldunen eta euskararen inguruan ikusitakoak, ikasitakoak eta bizitutakoak biltzen ahalegindu naiz. Tamalez, badakit lparraldeko hiru lurraldeetan badirela frantses kulturarekin eta bizimoduarekin loturiko hainbat ekitaldi eta gertakizun, baina horiek ez daude nire agendan, horiek ez baitira nirekin eta nire unibertsoarekin uztartzen. Kolonizatzaileen eta kolonizatuen ekitaldi eta gertakizunak dira, errealitate ofizialaren berri ematen dutenak.

Baina ni, euskalduna eta abertzalea izaki, ez naiz horrelakoetan ibiltzen eta ez naiz ibiliko, ez naiz horrelakoetan murgiltzen eta ez murgilduko. Ez dut sinesten unibertso horretaz eta ez sinetsiko. Euskal Herria maite dut, euskaraz egiten duen ama-lurrak hunkitzen nau, askatasun politiko eta kulturala bilatzen duen herriaz sinesten dut, baita munduko kultura eta kosmogonia natural guztiez ere, gizateriaren aberastasun handiak direlakoan bainago; baina kolonizazioa, inposaketa kulturala, mintzaira ordezkapen programatua eta horrelako bilaukeriak ez ditut gogoko.

Hori dela eta, lparraldeari buruz plazaratu ditudan liburuetan -hau bame-, euskal nortasunaren inguruko gaiak mirespenez eta maitasunez jorratu ditut.

Donald Trump, Ameriketako Estatu Batuetako 45. presidente!

Nola da posible estatubatuarrek, munduko potentzia nagusia zuzentzeko, politikan inolako eskarmenturik ez zuen, alderdikide asko aurka zituen eta diskurtso misogino eta arrazista zabaltzen zuen enpresari aberats hura aukeratu izana?

Galdera horiei guztiei erantzutera dator liburu hau: Trumpen garaipenaren nondik norakoak argitzeaz gain, haren politikak ekar ditzakeenak aztertzen ditu. Horretarako, zenbait idazle, kazetari eta unibertsitate irakaslerengana jo dugu, AEBetan bizi diren euskal herritar batzuk tartean. Izan ere, Europan ezinezkotzat, amesgaiztotzat jotzen zen aukera hura, bestelako ikuspegi batetik ikusi zuten AEBetatik.

Asmo horrekin jo dugu laguntza eske, eta baita erantzun argigarriak jaso ere.

Berrogeita hamaseiko otsailean sortu ninduten, elurte handiak Euskal Herria estaltzen zuenean. Hotz handia egiten zuen eta Jaizkibel mendiko basoak izoztu eta desagertu omen ziren. Horma-ziriak nonahi ikus zitezkeen. Horrela kontatu di date beti, bederen. Negu gorria igaro zelarik, udaberri ederra etorri omen zen eta kolore guztietako liliek euskal bazterrak alaitu zituzten.

Orduz geroztik, euskal herrietan hazi eta ibili naiz errati, beti bideetan barna. Garai hits hartan ukazioa zena odolean erein eta hazi zitzaidan, eta horixe izan da ene bizitza osoan egin dudana, ukazioari uko egin, eta ezinezkoa zirudien etorkizun oparo baten xerka euskal bideetan barna ibili. Ziburuko itsasaldean hegaka zebilen kaio errariari galde egin nion behin: Entzuten duka euskaldunen azken irrintzina? Entzuten duka lapurtarren azken arnasa? Eta ustekabean, kaioak adorez beterik erantzun: Ez, ez duk azkena izan en, itsasoak dakarren orroa udaberriaren iragarlea baita.

1859 urtean Charles Darwinek espezieen jatorriaz liburua argitaratu zuen.Halere, horretarako prestatzen aritu zen oso txikitatik, berak jakin gabe ere.

Komiki honetan ikusiko duzu naturalista bat nola jaiotzen den. Natura behatzeko eta ezagutzeko zuen pasioak munduan zehar ibiltzera bultzatu zuen.

Eta, gainera, teoria baten bilakaera ezagutuko duzu.

Maider Lópezen bakarkako erakusketa.Artista donostiar honek curriculum garrantzitsua du espazio publikoan egindako esku-hartzeetan eta nazioarteko erakusketetan. Lehenengo aldiz, espazio berean erakutsiko dira artistak azkeneko 10 urteetan egin dituen proiektu espezifikoak, erakusketako pieza nagusiarekin kontzeptualki lotuta, Tokialdatu/Desplazamiento izenekoarekin alegia. Gainera, pieza horrexek ematen dio izena erakusketari.

Tokialdatuk bikoiztu egiten ditu aretoko paretak, aurrez aurrekoa 140 cm lerratuz, eta albokoa, berriz, 190 cm. Horma berriek, 50 cm-ko altuerarekin, berriz pentsatzeko aukera ematen diote leku horri, ohiko erabilera dinamikak hautsiz eta aretoa beste modu batean ikusteko aukera emanez. Aldi berean, oztopo horrek beste ikuspegi eta ibilbideak ekartzen ditu, ohikoak ez diren joan-etorriak sortuz

Monografiko honetan hedabideek indarkeria matxistaren aurrean betetzen duten papera aztertzen dugu. Kasu paradigmatikoak (Pistorius, Assange, Shaolin...) kritikoki aztertzen ditugu eta indarkerien trataera egokia egiteko gakoak ematen ditugu.

1890. Edwards, argazkilari britaniar gaztea, Mendebalde Urrunean lehorreratzen da. Bere eginkizuna: Hegoaldeko Dakotako indiar mugan oso azkar garatzen ari den Porcupine hiriaren baketzea iruditan dokumentatzea. Edwards-ek, Farshing tenienteari lagunduko dio "zibilizazio" horretan.

Baina Porcupine, berez menderakaitza dena, infernu bilakatzen da. Hiltzaile sadiko batek herritarrak izutzen ditu emakume gazte bati erraiak atera ondoren. Tenienteak, sarraskia gelditu ezinean, sutu egiten da. Hillketa-segidak, duela gutxi London-en gertatukoekin antza kezkagarria du ...