eHizpide aldizkariak 104. zenbakia argitaratu du. Sei artikuluz dago osatua eta guztiak daude eskuragarri Irakasbilen.Ohi bezala, gure katalogora gehitu ditugu.

Artikulu honek, Ipar Euskal Herria osatzen duten Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa herrialdeetan euskararen erabilera baldintzatzen duten hiru faktore aztertzen ditu, gure ustez nagusiak direnak: hizkuntza gaitasuna (zehazkiago, euskararen jakite maila); norbere lehen hizkuntza edo hizkuntzak, zeinek eragin zuzena daukaten ezagutza mailan eta erabilera ohituretan; eta norbere hizkuntza motibazioa, bereziki euskararekiko eta euskararen sustapenarekiko, jarrera eta iritzietan ikusten den bezala. Horri guztiari, pertsona bakoitzaren harreman sarearen baitan dagoen euskal hiztunen dentsitatea gehitu behar zaio, euskara baliatzeko aukerak baldintzatzen baititu. Faktore horiek elkar elikatzen dute, fenomeno metagarri bat eraginez.

EAEko Haur Hezkuntzako geletan gaur egun dagoen askotariko heterogeneotasuna abiapuntu, artikulu honek euskararen jabekuntzaz, euskara H1 izanik, dakiguna berrikusi eta eskolan egiten den jabekuntzaz orain arte egindako ikerketak kritikoki aztertzen ditu. Halaber, gerora begirako ikerketa erronka bi plazaratzen ditu: batetik, euskararen H2 jabekuntza edo garapen prozesua eskolan xehetasun linguistiko handiagoarekin deskribatu behar da H1 jabekuntzaren arloan lortu den zehaztasuna bermatze aldera; bestetik, H2 jabekuntzari dagokionez eskolako esku-hartzearen alorrean garai bateko irakas-estrategiak egun indarrean dauden eta eraginkorrak diren ikertu behar da hizkuntzaren garapen prozesuan irakasleek beren lana hobeto egin dezaten.

Euskaltegiratze-prozesua eragotzi edo baldintzatzen duten faktoreak aztertzeko ikerketa egin zuen 2023an Siadecok, HABEren enkarguz. Horretarako, bi inkesta egin zituen, euskaltegietan ez matrikulatzeko faktoreak ezagutzeko helburu orokorrarekin:

1. Euskaraz ez dakiten EAEko bost mila biztanletik gorako 25-65 urte arteko biztanleei inkesta, jakiteko zein diren euskaltegian ez matrikulatzeko dituzten arrazoiak.
2. Azken bost urteetan euskararen ikasprozesua amaitu gabe euskaltegia utzi dutenei in-kesta, jakiteko zein faktorek izan duten eragina haien erabakian.

Euskaltegietan desgaitasuna duten ikasleei buruzko ikerketa egin du Siadeco Ikerketa Aplikatuaren Elkarteak HABEk eskatuta. Ikerketa honen helburu nagusia da helduen euskalduntzearen jardunean desgaitasuna duten pertsonen analisia egitea: egungo egoera zein den eta etorkizuneko erronkak zein izango diren.

Dokumentu honetan, beraz, ikerketarekin zerikusia duten aspektu nagusiak jasotzen dira: lanketa kuantitatiboarekin nahiz kualitatiboarekin zerikusia dutenak.