Nouveaux livres - Liburutegia

Euskal biblioteka

11/04/2024 | 215

Literaturaren alorrean, aspaldiko ohiturak badira. Hala nola, herri batean edo mundu mailan, tragedia izengabeak gertatzen direnean, ironiaz, sarkasmoz eta trufa garratzez aipatzeko jaidura. Batzuek gaizki hartzen dute, baina besteek gozatzen dute, molde irudiz zakar horrek gauzen ifrentzua agertzeko balio duelako. Irlandako bere xokoan, hori zuen arraiki egiten Jonathan Swift handiak. Migrazioen inguruko dolore guztia paperean etzatzeko, Eric Fottorino kazetariak, bide bera hartzen du, tragedia horren aitzinean, baztertu behar baitira sentimentalismoa eta kontzientzia ona, minaren funtsa begiak zabalik kontsideratzen hasteko.
Lesbos uhartean, beraz, arrantzale bat mintzo da bisitari kandido batekin, honatx.....

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 233

Airemortuak

Hainbat literatur lehiaketetan sariak jaso eta gero, Iraganaren izterrak poema-liburuarekin eman zuen bere burua ezagutzera letren munduan Gorka Salces portugaletarrak. Lan hark DK Poesia Saria irabazi zuen 2018an. Sei urte geroago dator bigarrena, Airemortuak. Orduko lanaren ertzak finduz eta helduago datorkigu oraingo honetan Salces, giro apokaliptikoz, kritika sozialez, edertasunez eta gurasotasunari eta belaunaldi artekotasunari buruzko hausnarrez beteta maleta. Lau ataletan banatuta dator liburua: Baby blues, Udaminaren logalea, Etziko
enbatak eta Overbooking. Badaki egileak intimoa izaten, eta badaki, halaber, belaunaldi baten ahots bihurtzen, gizartean gertatzen denari begiak erne. Pandemiak utzitako ondorioak eta isolamenduaren areagotzea ere oso presente daude liburuan, baita albiste-eskaletak eta porrotaren zentzua ere. Gai da zurrunbiloan murgiltzeko eta hartatik landa sosegua bilatzeko ere, uda minaren altzoan, hondartza galdu batean gorputz epelen lurrinean.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 251

Pasionaria : bere bizitza

Dolores Ibarruri Gómez, “Pasionaria”, Gallarta herrian jaio zen 1895ean. Bere familia meatzaria izan zen. Gaztetan irakasle-ikasketak egin nahi izan zituen baina etxean ez zeukaten behar beste diru. Meatzari eta sozialista amorratu batekin ezkondu zen. Pobrezia gorrian bizi ziren baina mundua alda zitekeela uste zuen. Xede hau lortzeko komunista bihurtu zen eta egunkarietan idazten hasi zen. Bere lehenengo artikulua “Pasionaria” ezizenez sinatu zuen. Bigarren Errepublikan diputatua izatera heldu zen. Baina… 1936an, Gerra Zibila hasi zen. Errepublikako milizianoen alde borrokatu zuen. Azkenean, Franco jeneralaren faxistek gerra irabazi zuten. Horregatik, bere herrialdetik alde egin behar izan zuen. Han zegoela, Espainiako alderdi komunistako buru aukeratu zuten.Demokrazia berpiztu zen eta Pasionariak bere herrira itzultzea lortu zuen. Berriro, diputatu hautatua izan zen. Mitin askotan ibili zen
eta etengabe idazten jarraitu zuen. 1989an, 93 urte zituela, hil zen.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 307

Desagertutako Bilbo

Industria iraultzaren ondoren, betiko aldatu zen Bilbo. Harresiak desagertu, eta itsasadarraren ertzetan zehar hedatu zen. Hainbat aldaketa bizi izan zituen hiriak, baina horixe izan zen sakonenetako bat. Liburu honetan lekukotza grafiko ugari bildu dira, xix mende erdialdetik xx mende hasierara bitartean azaleratzen ari zen hiri industrialaren isla. Kai eta azoketako jarduera frenetikoa ikusiko dugu, baita Alde Zaharreko eta Zabalgune aberatseko eguneroko bizitza ere. Itsasadarrean barreneko bidaia bat, inoiz itzuliko ez den iraganeko Bilbon barrena.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 283

Mikroipuinak

Idoia Torregarai kazetari eta umoregile usurbildarraren lehenengo liburua, ipuin labur-laburrez osatua, eta Zaldieroa marrazkilari iruindarrak ilustratua.
Aforismorik txistera, zorroztasuna, irudimena, ezustea eta umorea dira istorio txiki baina piperdun hauen ezaugarriak, Patxi Huarteren esku fin eta zoroak jantziak eta edertuak.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 339

Herriaren hezkuntza eta demokrazia

1917ko iraultzak gizateriaren historia aldatu zuen. Aldaketa horren ardatzetako bat Sobietar Batasunak eraiki zuen hezkuntza sistema berria izan zen. Botere politikoa Tsarren eta burgesiaren eskuetatik sortu berri zen Estatu sozialistara pasatzean hasiko zen benetako eraldaketa. Iraultzaren biharamun horretan eraiki zituzten haurtzaindegiek, eskolek, ikastegi politeknikoek eta liburutegiek hamarkada luzez literaturarako, zientziarako, arteetarako eta pentsamendurako gune nabarmen bilakatu zuten SESB, inguruko herrialdeak eta munduko iraultza askotarako inspiratzio iturrietako bat izango ziren.
Hezkuntzaren eta artearen egitura berri horien sorreran zuzendarietako bat izan zen Nadezhda Krupskaia, Herriaren hezkuntza eta demokrazia liburuan nabarmentzen den ikuspegi zabal, dialektiko eta zorrotzarekin. Iraultza lehertu baina bi urte lehenago idatzi zuen liburua eta iraultzarekin batera argitaratu zuen lehenengo edizioa.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 190

Giorgos Seferis

Giorgos Seferis Greziako 30eko belaunaldiko kidea izan zen, garrantzitsuenetakoa eta internazionalenetakoa (Nobel saria ere eman zioten 1963an). Urte asko egin zituen Greziatik kanpo, erbesteratuta zein lan kontuengatik, eta berekin eraman zuen beti bere lurra, baina ez miraz eta nostalgiaz, baizik bere oinaze eta ezin-ulertu guztiekin. Horra hor itzuli nahia, itzuli ezina, itzuli ahalaren gogorra eta are trauma, eta itzulera batzuen norarik eza. Egeo itsasoa eta paisaia mediterraneo idorra presente daude ia une oro haren poesian, eta paisaia horretan, berriz, itsasontziak, eta antzinako greziarren hondakinak. Seferisek ezin hobeto uztartu baitzuen bere garaiko errealitatea hala mundu klasikoarekin nola mito homerikoarekin. Sinbolismoa sakon jorratu zuen, betiere gertaera partikularrak, tokiko historia eta jokaleku eta objektu erreal jakinak unibertsalizatzeko. Maite López Las Herasek multzo oso bat dakarkigu orain, inspirazio eta zorroztasun harrigarriz itzulia.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 238

Anne Hebert

Anne Hebert Quebeceko poesiaren ordezkari garrantzitsuenetako bat da, eta hein berean sailkagaitza eta berdingabea. Ahots oso pertsonal baten jabe, bide guztiz berea egin zuen literaturan. Eleberrigintzan eta poesian aritu zen bizitza osoan zehar, eta bi arloetan lortu zuen aitortza zabala. Poesia enigmatikoa da Hebertena, soila bere adierazpenean, baina sinbolo ondo neurtuen gainean oparo eraikia. Naturako elementu sinple baten behaketak abiatzen du askotan poema (iturria, euria, txoriaren kantua, gaua), eta sakontasun intimo handiko gogoetetaraino gidatzen du berehala eta oharkabean irakurlea. Tonua etsia da Heberten heldutasuneko poemetan, gaztaroko lehenen aldean, eta hain zuzen ere haurtzaroaren mina gailentzen da poema batean baino gehiagotan. Horien guztien berri, euskaraz lehenengoz, dakarkizuegu kaier honetan, Aiora Jaka Irizarrek zorrotz, tentuz eta mimoz eginiko itzulpen eder honetan.

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 171

Leitzako dorreak : Nafarroako istorio bat Erdi Aroko zurgin batek kontatua

2017az geroztik Leitzako Udalean bildu eta aztertutako dokumentazioak informazio ugari eman zuen Erdi Aroan herrian izan ziren bi dorreei buruz. Bata zurezkoa zen eta erreka aldean zegoen; bestea, geroagokoa, harrizkoa zen, eta herrian berean eraiki zuten. Datu guztiak genituen, baina nola uztartu liburu batean dokumentuen edukia eta irakurleari Erdi Aroko bizimoduari buruzko jakin-mina piztu nahia?
Gakoa XIV. mendeko narratzaile bat orainaldira ekartzea izan da: Antso Beorietakoa, erregearen obretako maisua, dorreko lanetan buru-belarri aritutakoa eta herri hauetako berezitasunak ongi ezagutu zituena, ongi dokumentatua baitago askotan izan zela bazter hauetan.
Dokumentazioen edukia zen Erdi Aroko bizimodua azaltzeko kontakizunaren haria, hura baitzen osagai nagusia Erdi Aroa azaltzeko, baita hartan bizirauteko bizimoduaren gakoak ere: natura, basoa, harreman sozialak…
Nafarroako historia ikuspuntu horretatik kontatzen duen lehenbiziko lana da: Erdi Aroko maisu baten bizitza da muina, eta ematen diren datuek
dokumentazioa dute oinarri. Bi gauza baizik ez ziren falta: protagonistak bere bizitzaren berri ematea eta egileak kontakizuna ehuntzea.(Koloretako irudi ugarirekin)

Euskal biblioteka

05/04/2024 | 248

Palestinaren okupazioaz eta kolonizazioaz

New Lef Review pentsamendu aldizkari politikoan argitaratu zituen Perry Andersonek liburu honetan jasotzen diren bi testuak: Presaka Betleemerantz eta Siongo etxea. Perry Anderson historialari eta saiogile marxistak ohi duen zehaztasun eta ikuspegi zabalarekin, gutxitan bezala azaltzen du Palestinaren kolonizazio sionista eta azken mendean egon diren une politiko erabakigarrienetan egin diren irakurketa ezberdinak. Geopolitika eta teoria politikoaren bidegurutzean kokatzen da liburu llabur, aberats eta soil hau.
«Palestinarren patua maskaratu asmoz, garaileek eufemismo sorta berezi bat asmatu zuten. Garbiketa ez zegokien soilik pertsonei. Lurrak eta jabetzak eskuratu zituzten, artean kolonialismoaren historian ezein kolonizaziok erdietsi gabeko abiaduran eta eskalan.» Perry Anderson, Presaka Betleemerantz

Nouveaux livres - Liburutegia

Novedades