Gipuzkoako modernizazioa eta horrek eragindako identitate kolektiboaren krisia ikertu ditu Luzia Alberrok "Bertsolarien ahoz : modernizazio prozesua eta identitate bideak : Gipuzkoa, 1830-1936"  doktore tesian. Horretarako, ohiko iturriak baztertuz, sei bertsolariren bertso paperak arakatu ditu.

Urteen urteez, oroigarri eta oroitzapenez bete du jabeak etxea, bere bizitzaren lekuko isila den etxe hori. Era berean, etxearen irudikoa da jabea. Beti elkarrekin bizi izan diren bikoteen antzera. Eta hala, han bizi dena behin betirako desagertzen denean, etxearen barrukoa gelditu egiten da, hautsak hartuta, jabea noizbait itzuliko ote den.

Kontakizun honetako protagonista diren hiru neba-arrebak familiaren etxera itzuli dira, aita hil eta urtebetera. Hura saltzeko asmoa dute, baina oroitzapenei aurre egin beharko diete, botatzeko trasteren bat hartzen duten bakoitzean. Beldur dira ez ote diren iragana alboratzen ari; aitaren oroitzapena, baita eurena ere. Oihartzun autobiografikoak adi daitezke Paco Rocaren azken lan honetan, gertutik bizi izan duen egoera bat kontatu beharrak eragindakoak, Zimurrak obran gertatu zitzaion moduan.

Fernando Marías idazleak honoko hau azpimarratu du: “arrisku handia da egilearentzat sekuentzia gogoangarri batez abiatzea obra. Irakurlea jabetu egiten da, eta indar horri eusteko ez ezik, zirkulu perfektuaren itxierara bidera dadin exijituko du. Etxeak, maitasunez eta egiaz betea, lortu egiten du”. Maríasen esanetan, gainera, komikigile valentziarraren azken lan hau “aitak eta semeak elkarrekin egindako azken txango zirraragarria da, baita Paco Rocari Denbora marrazteko aukera eman dion liburua ere; joan doan Denbora, edo joan egin zena, edo joango dena”.

 Munduko poesia kaierak bilduman Paul Celanen poemak batu dituzte. Xabier Montoiak egin ditu itzulpen lanak. 

Munduko poesia kaierak bilduman Audre Lorderen poemak batu dituzte. Danele Sarriugartek egin ditu itzulpen lanak. 

Joan Erreak bere familiaren historia kontatu digu, aski modu hunkigarrian, argitaratu dituen bi liburutan eta etxean dituen bertze izkribu batzuetan. Aita Lasan sortua zen, eta ama Bankan. Biak elkar ezagutu gabe gazte joanik Nevadara, han ziren ezkondu. Bortz haurrideen artean, Joan, neska bakarra. Beharbada horregatik izan zituen hain harreman zailak amarekin. Hori kontatu zigun My Mama Marie izeneko liburuan, 2013an. Hara joandako euskaldun baten historia gogorra: Currie herrixkako tren geltokian, Nevada erdiko basamortuan, ikusi zuen bere burua Mariek Bankan hasi eta bidaiaren lehenbiziko partea amaitu zuelarik. Hemezortzi urte zituen orduan, eta han ez zegoen inor ere haren zain. Hola hasten da historia deigarri hura.

Oraingoan aitaren historia kontatzen digu. Historia biguna, amultsua, maitekorra, aita baitzen Joanen erreferentzia handiena. Gazte galdu zuen, minbiziak joa. Ordea, baditu liburuak aipatzeko bi bereizgarri: euskaraz izkiriatua da, eta bertsotan. Eta nork egin du hori? Lauretan hogeietan sartua den Ameriketan sortu andre batek. Harritzekoa! (ortografia Pello Salaburuk egokitu du, eta azalpenak ere bereak dira).

Narrazio honekin Mariasun Landak iradokizunez betetako testu narratibo bat eskaini digu, Oreina bilakatu neska, euskal ahozko literaturan jaso zen azken baladan murgilduta. Baladaren istorio asaldagarria Erramunek, parke bateko zaindariak, kontatzen dio Maitane neska gazteari, eta honek beste bertsio bat eskaini digu hurrena. Beraz, balada klasikoaren istorioari, bertsio moderno bat erantsi dio autoreak maisutasun handiz.
Kontakizun aberats eta iradokitzailea, tragikoa eta era berean umoretsua; tradiziozko literaturatik abiatuta, egungo literatura erakargarri egiteko eredu paregabea. 

 Paradisurik eskaini gabe utzi dugu sagarra usteltzen eta haren haziek ez dute zuhaitzik ernalduko etxeko saloian.
Eraman itzazu maleta marroia eta zuria, ez zaizkit gustatzen aireportuetako fakturazio txartelik zintzilik sekula eraman ez dituzten maletak, ez dakit, dominarik gabeko soldadu beteranoak ekartzen dizkidate gogora.
Eta bete itzazu maletak inoiz jantzi ez ditudan zure pijamekin eta apalategi hautseztatuan dauden diskoekin, alaiegiak begitandu zaizkit betitik entzuten dituzun kantuak; tristeziari eskainitako aria isil bat inprobisatuko dut egun hauetan
auzoek behingoz joan zarela sinetsi dezaten. Esfortzu handia ez bada emadazu despedidako besarkada.
Bai, arrazoia daukazu: ez zaigu sagar alerik gelditzen hozkailuan azken bekatu txiki hori gauzatzeko

Ioneri marimutila deitu diote eskolan. Futbolean jokatzen duelako, ile motza daramalako… Berari bost axola: gustatzen zaizkion gauzak gustatzen zaizkio, eta kitto. Izeba Naiararen ezkontzarako, ordea, arazo bat sortuko da, gurasoek soineko bat jantzarazi nahi baitiote Ioneri…

 Liburu honetan kimika orokorreko oinarrizko kontzeptuak lantzen dira: formulazio eta nomenklatura ez-organikoa, erredox erreakzioak, oreka-erreakzioak eta azido-base erreakzioak, batik bat. Ariketen ebazpenak garrantzi handia du liburuan, eta hainbat ariketari buruzko azalpen zehatzak aurkituko ditu irakurleak. Ikasteko tresna erabilgarria izatea du liburuak helburu, kimikako ariketak ebazteko baliabideak ematea. Liburu hau ikasleentzat egina dago: unibertsitateko lehen mailetako ikasleentzat eta Batxilergoko azken mailakoentzat. Ikuspuntu praktikoari eutsi diodanez, zenbait azalpen ez dira Kimikan doktore batek eman beharko lituzkeenak, baina betiere ikasleek erraz ulertzeko moduan idatzi nahi izan ditut azalpenak. Helburua bete dudalakoan nago, baina irakurleek izango dute azken hitza.

Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi (Donostia 1929-2012): ingeniari, piano-jotzaile, eleberrigile, hizkuntzalari, ekintzailea… XX. mendearen bigarren erdian Euskal Herriaren norabidea sakonkien markatu duten pertsonetako bat: literaturaren berritzailea, Europako haizeen ekarlea, euskara batuaren bideratzailea, Ekin eta gero ETAren sortzaileetakoa… Nortasun alde askotako horretan, Txillardegi politikariari erreparatu dio Pako Sudupek, haren eginak eta batez ere idatziak xeheki aztertuz, ikuspegi bikoitz honetatik: batetik, hainbat gai giltzarriren inguruan hartutako jarrera erakutsiko digu: arraza, eliza, hizkuntza, klase-borroka, indarkeriak… Bestetik, kronologikoki egin zuen ibilbidea agertzen digu: Ekinetik ETAra, erakunde armatua uztea, ESB, HB, Aralar, ANV… Borrokalari eta polemista nekagaitza izan zen Txillardegi, intelektual konprometitu eta ongi prestatua, bere ideien alde koherentziaz eta zintzotasunez jardun zuena beti, aberri aske eta euskaldunaren ametsa gauzaturik ikusi gabe baina helburuaren iparrorratza argi seinalaturik.