Roberto Santiagok idatzi eta 'Futboleroak. Lokartutako arbitroen misterioa ', Soto Altoko futbol talde baten istorioa kontatzen du. Futboleroak, misteriozko istorioa, abenturak eta emozioak, arbitroek, beren esperientziarekin, egoera zail batetik irteten nola saiatzen diren kontatzen du. Lan hau narratiba atsegin batekin garatzen da, suspensez betea, eta futbolaren munduaren ikuspegi paregabea eskaintzen digu arbitroen ikuspuntutik. Kirolean erantzukizunaren eta zintzotasunaren garrantzia nabarmentzen duen obra.

Norberaren atean sartutako zazpi golen misterioa handi bat argitu behar dute. Nazioarteko torneo batera gonbidatu dituzte, haurren kategoriako munduko talderik onenekin jokatzera. Baina, irabaz al daiteke partidarik, golik sartu gabe? Eta bi partida? Eta torneo osoa? Hemen zeozer arraroa gertatzen ari da. Irakurle-mota guztien, lagun-taldeei, misterioei, abenturei eta kirolari buruz hitz egiten duelako istorio bat argitu behar dute.

Amak azaldu zidan nire gela, nire betiko gela, moldatu nahi zuela. Hamaika poltsa prestatu zizkidan nire gauzekin. Haien artean askotariko gauzak zeuden: kirol eta musika aldizkariak, hainbat gutun eta postal –bat edo beste maitasunezkoak–, argazkiak… Baina, haien artean, aspaldiko musika kaseteekin batera, beste zinta bat aurkitu nuen: 1985-1986 ikasturtea.

A aldea bukatu zenean, B aldea jarri nuen. Oso hunkigarria zen guztia.

Zer gordeko zuen kasete horrek?

Liburu hau euskal komikigintzari buruzko erakusketa zela-eta sortu zen; erakusketa hori Bizkaiko Foru Liburutegian egon zen 2017ko irailaren 14tik urriaren 28ra.

Haztamuka idazlanean olerkia klimatologia da, izenburutik hasita. Luisa Etxeberriaren olerkietan hotz egiten du, eguzkiak jotzen du, Kantauri itsasoko haizea dabil... Idazleak, bere lehen olerki-liburuan, urtaroz urtaro doan ibilbidea proposatzen digu, negutik udaberrira ekartzen gaituena. Izotz zuritik lorera dator, negu gorrian miraria baldin bada ere. Olerki-sortak saminetik eguzkira garamatza, Foix-en izenburua biratuz (Sol i de dol = Bakarrik eta doluz); hau da, ilunpetik argira doa, aire zabaleko hotzetik eguzkiaren berotasun gozora. Bizitzak eskaintzen dituen eguraldi txarrak eta klima-aldaketa bortitzak (bai biografiakoak bai eta maitasunekoak), nahiz eta olerkietan nabarmentzen ez diren, aitzakia bikaina dira olerki-liburu honetan intuizioa eta oroimena ados jarri eta bertsoa gogoeta egitera eta sendatzera bideratzeko.

Kaiera irakurri bitartean ez litzateke arraroa izango irakurleari bururatuko balitzaio Seamus Heaney euskal poeta dela. Heaneyren munduaren eta Euskal Herriaren arteko paralelismoak ez baitira gutxi. Castledawson-en, Ipar Irlandan, jaio zelarik 1939an, Heaneyren poesia bat baino gehiago ezagunak egingo zaizkio askori. Idazketaren mugatik poema esaterako, non polizia kontrol bateko umiliazio sentipena kontatzen duen. Connemara aipatzen duela, ezin ekidin Julen Gabiriaren nobelarekin akordatzea. Heaneyren poesiaren ezaugarri orokor bat ere Euskal Herriarekin lotuko lukete askok, hots, haren poesiaren eite landatarra...

Bilduma honen borondatea hasieratik izan da munduko poeta apartekoenen euskaratzea, mundua zentzu zabalenean ulertuta. Eginahal horretan beste urrats bat dugu honakoa, Asiako poeta baten lehen itzulpena egin baitu Hiromi Yoshida irakasle eta itzultzaileak.

Yamaguchin jaioa 1907an, ez zen poeta loriatua izan bizirik zela, baina gaur egun bere garaiko poeta japoniar handienetakoa dugu. Garaiko onarpen faltagatik eta gazte hil izateagatik —30 urte zituela meningitis baten ondorioz—, poeta malditoen kategorian sartu izan dute batzuek. Malditismo horrekin lotu daiteke halaber Nakahararen poemetan zehar aski presente dagoen alkoholaren eta parrandaren gaia, Udako gaua hirian alean ikus dezakegun moduan...

Rosalia de Castro figura funtsezkoa dugu galiziar poesiaren historian; hain da horrela, ezen haren Cantares Gallegos (Eresi galegoak) argitarapena (1863) jotzen da Rexurdimento (Pizkundea) mugimenduaren abiapuntutzat. Galiziar pizkundea Kataluniakoren paraleloan garatu zen gutxi-asko, abertzaletasunaren piztearekin loturik politikoki, eta poesiari dagokionez, lore jokoen antolaketek bultzaturik. Euskal pizkundea apur bat geroago loratu zen, XX. mendeko hastapenetan, eta denek dituzte neurri batean antzeko ezaugarri orokorrak. Hala ere, Galiziako kasuan, pizkundea emakumezko idazle batek abiatu izana gauza ezohikoa da, gainontzeko mugimenduetan gizonezkoak izan baitziren “jaun eta jabe”.

Liburuxka honetan bildumatuak dira, ikasleek Centre régional d’information et de prévention du sida (Crips Ile-de-France) erakundeko animatzaileei ikastegietan maizenik egin dizkieten galdeak, maitasunaren, gorputzaren, sexu jardueren eta sexuari lotu arriskuen inguruan (STE, GIB/HIESa, nahigabeko haurdunaldia).