Txakur Handiaren bidea lan honetan, protagonistek, Walukek eta Eskimok agur esan diete Valkiari eta bere kumeei, eta bidaian aurrera egin dute, izarrek gidaturik. Laster konturatuko dira eremu mortu haiek ez direla uste bezain bakartiak eta izaki bitxiak bizi direla bertan; esterako, Loki, izaki xelebre eta oso adimentsu bat, herrestan, hegan eta jauzi egiten badakiena eta bere burua sutsuki babesten duena. Eta, jakina, han dira gizakiak ere, hartzentzat guztiz beldurgarriak diren izaki ahul, hozbera eta arriskutsu horiek, zapata parea egiteko hartzei larrua kentzeko gauza diren horiek, euren txakur fidelekin leretatik tiraka. Baina baliteke Artikoan gauzak hain begi bistakoak ez izatea, irudikeriak guztiz ohikoak baitira han. Baliteke hartzek eta txakurrek gauza asko izatea komunean. Baliteke lagun onak izatea eta are elkar maitatzea ere. Eta baliteke txakurren patua Waluk eta Eskimo hartz azkar eta ausarten esku egotea, Uhuapeu hontza, inguru haietan inoiz ibili den hontz jakintsu eta zentzudunena lagun dutela. 

Zenbat aldiz sentitu zara munduan bakarrik? Irakurlearen errealitatea astinduko duen istorioa dugu Dena zekien gizona. Hiri gorria, amodioa, bakardade latza. Burutu gabeko ametsak, Icaroren ilusio hutsalak. Sisiforen harria. Benetako adiskidetasuna, zoriontasunerako gogo urratua. Negar atsekabetua, bortizkeria. Hainbat bizitza, bizitza bakarrean. Hamaika lagun, emozio, abesti, eta unibertso istorio berean. Dena zekien gizona betiereko bidaia da. "Eta zuk, irakurle maitea, ba al dakizu (benetan) nor zaren, eta non zauden?".

Duela ehun urte, doi-doi, zuriak kuña gorriarekin kolpatzera deitzen zuen El Lissitzkik kartel konstruktibista sinple bezain argiarekin. Gaur, Ernaiko gazteek, Gazte Boterea bezalako kontzeptu konplexu eta poliedrikoa, modu sinple eta argian lantzeko ariketa egin dute, Ipesekin elkarlanean. Pitzatuta ei daude gazteak, baina hain zuzen ere, helduei pitzadurak sortzera daude deituak atzo bezala gaur, eta bihar. Errealitate ustez likido honetan Euskal Herria eraikitzeko pitzadurak sortzera, alegia. Eskuartean duzuna, beraz, hausnarketa, eztabaida eta ekintzarako gonbita bat da. Kasu; heldu da eta kuña gorria!

 XX. mendeko lehen erdialdean, European zehar bi gerra ikaragarriek gure kontinente zaharra txikitu zuten. 1895an Arrangoitzen sortuz geroz bi gerletan partaide, Josef Abeberri Lapurtarra dugu kontakizunaren protagonista nagusia. Lehenik 1914etik 1918 arte Frantzia iparraldeko frontean soldadu gisa ibiliz eta Verdunaurrean larrikizauriturik, bigarrenean erresistentzia sare importante bateko ofizier graduarekin ari izanez. 1918tik aurrera bizitza zibilera itzulirik, Ziburun eta kostaldeko eskualdean ekintza sozial zein politiketan murgildu ondotik, herriko auzapeza izango da erresistentzian sartu aitzin. Salaketa baten ondorioz, atxilotua izan zen eta bere patu tragikoa kontzentrazio eremu nazi batean bukatu zen. Euskal Herriko eta Frantziako iparraldean gertatu jazoera lazgarrietan barrena garatzen da kontakizuna. Paregabeko persona horren inguruan itzulikatu ziren gertakari nagusien deskribapena dugu testuingurua. Tarteka kontakizunaren koherentzia indartzeko Iparralde honetako politikari garaikideak ere agertzen dira. Beraiei esker, ispilu joko batean islaturik baleude bezala, narrazio historiko-nobelistikoa garatzen ahal da.

«Sofia Petrovnak ordu arte inoiz ez zuen ikusi Nataxa hain asaldaturik. Berak ere ikaratan zituen eskuak, eta ez zuen bere kartera aurkitzerik lortzen. Lanean idatzi zuten telegrama, bazkaltzeko pausaldian, eta lanetik irten ondoren bidali zuten. Denek eman zizkioten zorionak Sofia Petrovnari; lanean Erna Semenovnak berak ere zorionak eman zizkion, horrelako seme bat zuelako, eta etxean, erizainak ere bai. Iluntzean, nekaturik eta pozik oheratzerakoan, lehendabiziko aldiz pentsatu zuen Sofia Petrovnak Nataxa beharbada Koliaz maiteminduta zegoela. Nola ez zen, baina, lehenago ohartu! Neska zintzoa, ongi hazia, langilea zen; oso itsusia, ordea, eta Kolia baino zaharxeagoa. Lo hartu bitartean, Koliaz maiteminduko zen eta haren emaztea bihurtuko zen neska imajinatzen ahalegindu zen Sofia Petrovna: liraina, mardula, musu-gorria, begi-argia eta ile-horia, ingeles postal batekoaren antz handikoa, baina Nazioarteko Gazteria Komunistako intsignia bularrean zuela.»

Lidia Txukovskaia

Zaharra da Altzerreka, erreka-bazter ainube batean dagoen baserria. Zaharra bertako seme Henry, urte luzez Ameriketan artzain ibilia, zangoa anputatu ziotenez geroztik ohean datzana. Zaharra da Sabina Gojenola ere, koinatu elbarria eta etxaldea egoskorkeriaz gobernatzen dituen alarguna. Seme-alabek egunerokoa erraztu nahi dioten arren, uko egiten dio modernitateari, erosotasunari, inork ezarritako arrastoan sartzeari... Behiekin, ardiekin, txakurrekin, katuekin bat egiten du ondoen Sabinak, animaliei baizik ez die gozotasunik adierazten. Etxekoekin dena du errezeloa, ika-mika eta tentsioa; auzoekin, dena liskar eta norgehiagoka. Mundu ikuskera baten akabera kontatzen digu Miren Amurizak, modu zehatz eta indartsuan, pertsonaia baten eta gizarte eredu hil-hurren baten erretratu gordin bezain fidela eskainiz, hizkuntza malguz eta estilo sendoz.

Kabitu ezina (Elkar) zortzi ipuinez osatutako liburua da. Ezaugarri komunak dituzten arren, kontakizun horietako bakoitzak bere mundua eta bere pertsonaiak dituela azaldu du Aintzane Usandizaga idazleak. Egilearen esanetan bestalde, giza harremanak dira liburuaren ardatza: “familia artekoak, lagun artekoak…”

Lagun guztiak oporretan, eta haietako batek utzitako txakurra zaintzen pasa behar du uda Judithek; ama hil-hurren dagoela-eta, hiru neba-arrebek egingo dute topo aspaldiko partez, eta haien arteko ezinegonak azalduko dira berriz ere; bikote baten bidaia zoragarriaren erdian, ezusteko txiki bat amildegi bihurtzen joango da, ezinbestez…

Kanpaina honekin euskal poeta eta idazle garaikide garrantzitsuenetakoa den Joseba Sarrionandiaren lana ezagutzera emateko asmoa dugu.
2016an Pamielak argitaratutako Hilda poesia dago antologia katalanera itzultzeko asmoa dugu eta euskara / katalana elebidun edizio batean argitaratu, És morta la poesia?