Euskal literaturan toki aparta eta oso berezia dute bertsolariak. Bertsoen munduan, bestalde, sarri kantatu ohi dira alkoholaren gloriak eta penak, baina poesía bakikoa sagardotegiko kontuak eta bertsolarien inprobisazioak baino gehiago da. Euskal literaturan poema asko eta onak ardaztu dira jan eta edanaren inguru, hemen bildu ditugunak poemagintza horren adibide dira.

 Zaila da eta harrikutsua, ere bai, poesiaren arloan ranking kontuetan ibiltzea, baina antologien logikak ezinbesteko egiten du hautatu beharra. Eginkizun horren haritik hautatu dira hemen bildu ditugun euskal poemak. Epoka desberdinetakoak izatean euskal literarturaren ikuspen globala izateko lagungarri ditugu. poeta, gai, sasoi eta forma desberdinen artetik ondorio bakarra gailetzen zaio irakurleari, poesía dela literatuaren hastapen eta atari.

 Egin ote daiteke poemarik, maitasunaren alde gozo eta garratzak kontuan izan gabe? Amodioa dugu, agian, poesiaren arlorik unibertsalena. Euskal poemagintzan ere aparteko tokia dauka amodiozko poesiak. Antologia honetan euskal poesiaren historian gailendu diren maitasun poema nagusienak biltzen dira.

 Aberriaren gaia rekurrentea dugu euskal lirikaren arloan. Aberria, euskara, sorterria... euskal poeta gehienek landu dituzten gaiak dira. Saioak eta denbora guztietako euskal poetak sentitu dute herrimina eta agian sentmendu berori izan da, euskal poemagintzaren iturbururik garden eta joriena. Hemen aukeratu diren poemek modu diferenteaz izendatzen dute aberria, baina guztiek aberri bera kantatzen dute. Ez dira kontzeptu berdinak D´Etxepareren eta Arestiren aberriak, baina poeta bietan eragin berbera du sorlekuaren sentipenak.

 Pierre Topet Etxahunen Koplak euskal literaturako gunerik jasoenetakoa osatzen dute. Inon bada hemen, herri tradizioak eta goren mailako lirikak elkar hartzen dute poesiarik hoberena erdiesteko. Garai bateko koplak dira Etxahunenak, baina gizakien edadean beti izanen dute gaurkotasuna. Pierre Topet Etxahun Iparrraldeko literatuaren harribitxi preziatuenetako dugu.

 Alarguntsa beltza, emakume aztoragarria eta erakargarria da. Txomin peillenen nobela hau bezain diztiratsua eta aztoragarria. Aise eta arnasari eutsiz irakurtzen den nobela honetan, idazle xuberotarrak, maisuki ardazten du heriotz eta intrigazko gertakizuna. peillenen obra osoan nabari den fantasia eta umorearen arteko jokoak, interes eta perspektiba berezia damaio nobelari. Nobela hau, Txomin peillenen bibliografian gailen ageri da.

99 idazki, 99 gutun, 99 parabola, apotegma, aporia edo poema: estilo-ariketa sorta bat ondu du Karlos Linazasorok, naufrago bat asmatu sujet eta gaitzat, eta horren inguruko bariazioak sortu gero, doinu berberaren bihurritze, luzatze, luzitze eta adarjotzea balitz bezala.

Asko dute testu hauek poesiatik, jolasetik, gogoetatik. Eta bertan, ezarian eta nahi ezta bezala, egileak hitz egiten digu bakardadeaz, eta oroiminaz, eta gauza konkretu eta abstraktuez, eta zeru-lurrez, eta itsaso-lehorrez, den eta ez den guztiaz eta ezerezaz.