Ale hau osatzen duten artikuluak ez dira gai monografiko baten inguruan antolatzen. Aldiz, "miszelanea" deitu diogun zenbaki honek ikuspegi osagarriak biltzen ditu euskararen erabilera nola baldintzatzen den ulertzeko.

- Osasun arreta euskaraz: Aramaioko egoera: atzera begirako azterketa deskriptiboa
Aitor Montes Lasarte, Jon Zarate Sesma, Eider Madina Lizarralde

- Hizkuntza-hautaketak gaztetxoen eguneroko praktiketan: zenbait faktore soziolinguistikoren eragina Lehen Hezkuntzako 6. mailako gela batean
Aizpea Oria Irigoras

- Emaritik uholdera: helduen euskararen erabilera areagotzeko aukera Hernaniko aisialdi-taldeetan, 2024-2025 ikasturtean
Leire Goñi Iradi

- Ipar Euskal Herriko familien hizkuntza-ideologiak eta hautu linguistikoak
Nahia Sarria Gutierrez, Saioa Larraza Arnanz

- Irlandako arnasguneetarako politika espazial berria: gure lurralde-estrategiarako ideiak
Unai Fernandez de Betoño Saenz de Lacuesta

Ikerketari dagokionez, Inkesta Soziolinguistikoa ustiatuta, ikusiko da euskaldun berrien euskararen erabilera-maila zeharo aldatzen dela bizi diren udalerriaren arabera: zenbat eta udalerri euskaldunagoa, orduan eta handiagoa erabilera. Errealitate horretatik ondorioztatuko da eremu euskaldunagoan egindako indarberritze-ahaleginak askoz ere fruitu ugariagoak eman dituela proportzioan, zona erdaldunagoetan egindakoak baino. Ondoren, proposatzen da lurralde-estrategia bat komeni dela indarberritze-prozesuan aurreratzeko, lurralde euskaldunagoei motor-papera, aitzindaritza-papera, aitortuz; lurralde horiek euskara irradiatuz eta zabalduz… gainerako eremuak elikatzea bilatuz. Estrategia horren barruan, funtsezkoa izango da, batetik, motor-papera beteko duten lurraldeak bereziki zaintzea; eta bestetik, irradiatze hori gerta dadin bitarteko ahalik eta egokienak lantzea. Lan honetan aurkezten dira, lehenik, euskalduntzearen aldeko ahaleginak lurraldean izandako inpaktuari buruzko ikerketa bat. Eta, ondoren, oinarrizko proposamen bat lurraldean esku hartzeari begira.

Artikulu honek Hego Euskal Herriko hiztunen bizileku-mugikortasunak hizkuntzen erabileran dituen ondorio soziolinguistikoak aztertzen ditu. Horretarako, ECEPOV (INE, 2021) inkestan oinarritutako adierazle berriak sortu dira, hiztunen bizilekua, jaioterria eta gurasoen jatorria zona soziolinguistiko ezberdinen arabera erabilerari buruzkoekin gurutzatuz. Emaitzek erakusten dute arnasguneetako gaztelaniaren erabileran pisu handia dutela zona erdaldunagoetatik etorritako hiztunek, eta, alderantziz, erdararen nagusitasun handiko eremuetan euskara erabiltzen dutenen artean jatorria zona euskaldunagoetan duten hiztunek pisu esanguratsua dutela. Ondorioz, hiztun-komunitateak bere burua erreproduzitzeko gaitasunak baldintza espazial eta demografikoekin lotura zuzena duela baieztatzen da, eta lurralde arteko fluxuak hizkuntza-komunitatearen dinamika orokorraren elementu garrantzitsua direla.

Arnasgune kontzeptua euskal soziolinguistikara ekarri, definitu eta zabalpena emateko lanetan ageriko bidegile izan da Mikel Zalbide. Fishmanen lanak eta egile horrekin izandako zuzeneko harremanak izan ditu horretarako oinarri, alde batetik. Eta, bestetik, euskararen indarberritzeari lotutako jarduera profesionala, ikerketa-ibilbidea eta hausnarketa. Gaiari buruzko Nazioarteko Konferentzia eta hari lotutako argitalpenaren baitan eraikitako eztabaida eta ezagutza Mikel Zalbidek ezarritako zimenduen gainean sortutakoa izan da. Horregatik, 2025eko urriaren 16an eta 17an Azpeitian (Euskal Herria) egindako saioetan Zalbidek arnasguneen inguruan duen ikuspegia laburbiltzen duen bideo-elkarrizketa hedatu zen (https://vimeo.com/1127291981). Eta, horregatik ere, esku artean duzun argitalpen honetan egile horrek arnasguneen ideia azaltzeko idatzitako artikulu argigarri baten zenbait pasarte jasotzea beharrezko ikusi da.

2025eko urriaren 16an eta 17an Azpeitian (Euskal Herria) egin zen «Arnasguneak hizkuntza gutxituen biziberritzean» nazioarteko konferentziaren testuinguruan sortu da argitalpen hau. Topaketa haren helburua hau izan zen: hizkuntza gutxituen biziberritze-prozesuetan hiztun-dentsitate handiko eremu edo arnasguneek duten garrantzia aztertzea eta gai horren inguruko ikerketa, esperientzia eta proposamenak partekatzea.

Liburu honetan biltzen diren testuak konferentzia hartan aurkeztutako ponentzia eta gogoeta batzuetatik abiatuta prestatu dira. Helburua ez da jardunaldi haren transkripzio hutsa eskaintzea, baizik eta bertan sortutako ideiak eta eztabaidak modu egituratuan jaso eta komunitate zientifiko zein sozial zabalago bati eskaintzea.

Gazteen hizkuntza-portaerek eta ahozko komunikazioak transmisioan eragiten dute. Ikerketa honek jakin nahi du Durangoko 18 eta 25 urte bitarteko kale-inguruneko ahozko komunikazioa nolakoa den. Helburua euskararen erabilera eta hizkuntza-ohi-turak ezagutzea da. Metodologia kuantitatiboan oinarritzen da, galdetegi bidez datuak aztertzen direlako, eta kale-neurketen bidez hizkuntza erabilera aztertzen delako. Emai-tzek erakusten dute gazteen euskararen aldeko jarrera eta erabilera ez datozela bat, eta komunikazio-erraztasuna zein -segurtasuna funtsezkoak direla erabileran eragiteko. Gakoa ahozko adierazkortasun eta hizkuntza ohituretan eragitea da, testuinguru ego-kiak eta erabilera sustatuz.

Supporting students’ academic language development is a major challenge in multilingual secondary education. Although academic language has been widely linked to students’ achievement, less is known about how teachers engage with specific academic language practices. This study examines secondary school teachers’ engagement with Core Analytical Language Skills (CALS)-oriented practices. A convergent mixed-methods design was adopted. Quantitative data were collected through a validated questionnaire administered to 737 secondary school teachers in the Basque Autonomous Community. Qualitative data were obtained through interviews, focus groups, and classroom observations conducted as part of three pedagogical interventions. Results showed that language teachers reported significantly higher implementation of CALS-oriented practices than content-area teachers across all seven CALS dimensions. Teachers with multilingual education training also reported greater use of these practices, whereas teaching experience showed only limited effects. Qualitative findings revealed that teachers viewed CALS as a response to students’ academic language and reading comprehension difficulties, valued explicit instruction and linguistic scaffolding, and considered the interventions important professional learning opportunities. Classroom observations further demonstrated that teachers across disciplines successfully implemented CALS-oriented practices when provided with appropriate support. Overall, the findings highlight the importance of professional learning and support a cross-curricular approach to academic language development.

Lan honek EAEko hizkuntzen koofizialtasuna aztertzen du, 85/2023 Konstituzio Auzitegiaren Epaiari buruzko hausnarketa sakona eginez. Epai horrek 2/2016 Toki Erakundeen Legearen (ETEL) 6.2 artikuluaren zati bat deuseztatu zuen. Baliogabetutako tartekiak euskara ez jakitea alegatzeko beharra ezabatzen du komunikazioak gaztelaniaz jaso ahal izateko. erabakiak overruling efektua sortu duela, Auzitegiak aurretik (1986an) ezarritako doktrina juridikoa erabat aldatu duelako. Epaiak 179/2019 Dekretuaren artikulu ugari baliogabetzea ekarri du, euskararen erabilera “pribilegiatutzat” jo duelako. Irtenbide gisa, Konstituzioaren 3. artikulua aldatzea proposatzen da, euskara ezagutzeko betebeharra Konstituzioan jasotzeko, hots, euskara eta gaztelania berdintasun baldintzetan jartzeko, euskaldunen hizkuntza-eskubideak eraginkortasunez bermatu daitezen.

Propósito. Este artículo analiza la proyección mediática del euskera y el catalán desde el enfoque del language branding, que entiende las lenguas como marcas capaces de generar actitudes y asociaciones en la percepción social. El objetivo es comparar la imagen que ambos idiomas transmiten en la prensa digital entre 2008 y 2024. Metodología. Se construyó un corpus de más de 50.000 noticias procedentes de 35 medios digitales en español, euskera y catalán. Tras su depuración y traducción automática, se aplicaron modelos de inteligencia artificial —Large Language Models y clasificadores supervisados— para detectar la actitud hacia cada idioma y las personas, instituciones y marcos simbólicos (modernidad/tradición y rural/urbano) con los que se asocian. Resultados y conclusiones. Los hallazgos muestran actitudes mayoritariamente favorables hacia ambas lenguas, más intensas en el euskera, aunque con fuerte politización: las asociaciones principales se vinculan con líderes e instituciones políticas, relegando a figuras culturales. Además, los dos idiomas se asocian más con la tradición que con la modernidad, y el euskera muestra mayor polarización. Aportación original. El estudio ofrece la primera comparación longitudinal y automatizada del branding del euskera y el catalán en la prensa digital, propone una metodología replicable basada en inteligencia artificial y visibiliza la brecha entre la actitud positiva hacia las lenguas y la escasa diversidad de asociaciones mediáticas, aportando un marco innovador para el análisis de lenguas minoritarias.

This study examines the role of language awareness, affect, and linguistic justice in the practices of educators engaged in the revitalisation of Basque across formal and non-formal educational contexts. Adopting a qualitative and interpretative approach, the study draws on twenty-four semi-structured interviews with teachers, social educators, and leisure-time educators. The analysis explores how professional language awareness, understood as educators’ situated sensitivity to language use and its social implications, is constructed across contexts and relates to motivation, linguistic attachment, and everyday decisions regarding the use of Basque in multilingual environments shaped by sociolinguistic inequality and the hegemonic presence of Spanish. The findings identify context-specific configurations of language awareness. Formal education is characterised by more declarative orientations, socio-educational and residential contexts by relational but constrained practices, and organised educational leisure by a more integrated approach. From a decolonial and intersectional perspective, the study concludes that language revitalisation requires socially just and affectively grounded educational conditions that strengthen legitimacy, emotional security, and everyday opportunities for language use, while highlighting the need for context-sensitive professional development in language awareness and multilingual pedagogies.