Mutila, gurpil bakarreko bizikletan ibiltzen trebea da. Baina neskak behin eta berriz estropezu egiten duenez, nola egin aurre arazo horri elkarrekin bizitzen jartzean?  

 Euskarari gorazarrea liburua euskararen gaineko saiakera bat da. Euskarari omenaldi bat. Liburuaren atzeko azalean egileak dioen bezala, hogeita bost urte zituela euskara ikasten hasi zen botikari baten euskarari buruzko gogoetak, alegia. Bere ustez, euskara bizirik iraun ahal izateko, euskara bera, gaztelania, frantsesa eta gainerako hizkuntzak bizikide onak izan behar dira. Euskarari hurbiltzeko eta euskaraz hitz egiteko, berriz, aldez aurretik konplexurik gabeko jarrera baikorra zeinen garrantzitsua den aipatzen du liburuan. Bestetik, euskararen bideetan topatu dituen hainbat euskaltzale miresgarriak eta eredugarriak goraipatzen ditu, baita euskararen alde gauzatuak ikusi dituen makina bat ekintza txalogarriak kontatu ere. 

Nobela bat idatzi nahi du gizonezko protagonistak, bera joaten den literatura-tailerreko irakasle emakumezkoak hartarako dohainak dituela esan diolako; idazlegaia bere gizajo gogokoenen galeria bat biltzen haten da, koitadu kutunen pasadizoekin ganorazko zerbait egingo duelakoan; horrekin batera, bere emaztearen eta alabaren istorioak kontatzen dizkigu, elkarri beren maitaleei buruzko konfidentziak egiten ibiltzen direnak, baita emaztearen ahizparekin duen harremana ere… Erotismoarekiko eta literaturarekiko pasioak eskutik helduta doaz nobela osoan, sentsualtasun fin eta umore mehe bat darizkio orri bakoitzari, baita literatura-munduaren eta bereziki autofikzioaren parodia ere, Agirre bera eta beste idazle batzuk bertan agertzeraino. Hitzaren festa bat dugu, azken batean, aldi berean marjinetan geratzen diren idazleekiko eta zirrikituetan garatzen diren letrekiko maitasuna pizten duena.

 “Goiz batean, Gregor Samsa amets nahasiak izanda esnatu zenean, zomorro beldurgarri bat bihurturik aurkitu zuen ohean bere burua”. Zalantza izan zuen amesgaiztotik aske ote zen ala ez. Baina, bai, esna zegoen, eta egokitu behar izan zuen, minutuak eta orduak aurrera egin ahala, zomorroaren izaerara. Harrigarria egiten zaigu zein naturaltasunez, zein errealismo izugarriz dagoen kontatua pertsonaiari gertatzen ari zaiona.
“Zergatik zara nire beldur?”. Aitaren begiratu eta autoritate moralaren aurrean kokilduta bere gelako bakardade errudunera erretiratuko da, bertako ezkutalekuetan babesteko. Kontakizun eder honek hamaika interpretazio izan dezake, baita aitaren aurrean Kafkak berak sentitzen zuenaren transposizio literario moduan ere. Ez da hori noski Metamosfosia honetan bakarrik gertatzen, motibo berberak agintzen du Epaia edo Aitari gutuna gisako kontakizun autobiografikoetan ere. Ze arindua hartzen duen familia osoak, zomorroaz –Gregor Samsaz– libratzen direnean!
Ez da komizitatea eta umore (beltza) falta familiaren mikrokosmos halakoaren barrutik eraikitako kontakizunean.
Borgesek zioen, Herman Melvilleren Bartleby eskribatzailea eta Henry Jamesen Koxka bat estuagorekin batera, inoiz idatzi den kontakizun liluragarriena dela Kafkaren honako hau.

Arrunt saltzaile txarra naiz. Lerro hauetako ene lana, esku artean duzun liburu hau irakurtzeko nahia sortzea da. Hasiera batean, “utik” pentsatu dut, edo “ez irakurri” bezalako leloren bat, ukatzen digutenaren aurkakoa egiteko joera omen dugulako. Nik bai bederen.

 Infernura erdibidean honek 333 doinu dakarzkigu, duela hogeita hamar urtetik hona Euskal Herrian finkatua zaigun Alan Griffin musikari irlandarrak sinatuak, berak sortuak zein herri-ondaretik moldatuak. Bilduma oparoa, iruzkinez eta oharrez hornitua, bere zabalean biltzen dituelarik, albokarien soinutegirako dantza berrietatik hasi, eta kantutegietan musikarik gabe heldu zaizkigun hitzentzat berariz onduriko piezetaraino. Halako etorri bikaineko gure irlandarrak ikuspegi kosmopolita eta ikasi batez aberastu du alboka, euskal ikonoetarikoa den tresna berezi hori, eta hemen bilduriko emaitzak erakargarritasun handia du hala zalearentzat nola herri-musika aztergai dutentzat.

Halfway to Hell offers 333 alboka tunes composed or adapted from traditional sources by Alan Griffin, an Irish musician living in the Basque Country for the past thirty years. An ample collection for folk musicians and specialists, ranging from dances in the Basque style to musical settings of old ballads and lyrics collected without melodies, together with informed commentary and analysis. An outsider's open-minded and affectionate view of this curious and iconic Basque intrument.

Halfway to Hell nos presenta 333 melodías originales o adaptadas del repertorio popular por Alan Griffin, músico irlandés afincado en Euskal Herria desde hace una treintena de años. Una generosa recopilación comentada y analizada que ofrece desde nuevas danzas para el repertorio de los albokaris hasta piezas compuestas expresamente para letras del cancionero que nos han llegado sin música. Este trabajo, que incorpora una mirada cosmopolita e instruida del inspirado irlandés sobre nuestro peculiar e icónico instrumento autóctono, la alboka, atraerá la atención tanto del aficionado como de los estudiosos de la música popular.