"The Making of the Basque Question" contextualizes Basque political and parliamentary development in the period of Spanish nation-state building, during the transoceanic monarchy of the "Spains", in the nineteenth century. This involved a particular transition and marked the emergence of the "foral question," becoming the "Basque question" as it was named in parliamentary terms and public debate from 1839-a political, legal, and administrative issue of whether or not the Basque Country was entitled in law to self-government. "In Spain the question of Basques is much more serious than in France...When the different criteria for the theory of nationalities are combined here, one would have to be in favor of the independence for the Basques. Will Spain consent to this?" Franco Pi i Margall, "Las nacionalidades" (1877). This book is based also on the research of its actors personal experiences and testimonies. Through the experiences of individual actors, this important period in the development of the Basque identity is explored.

Joxemartin Apalategi Begiristainek, kultura sormena eta asmakuntza ezagutzen zituen antropologoak, euskal kulturaren iraunkortasuna eta berritze ahalmena azpimarratu zituen. Irakasle zen aldetik, landako lana bizipen pertsonalen eta zuzenen espaziotzat hartzen zuen, funtsezkoa, ikertzailearen ulermenerako. Honako lerro-arteak balio beza bera eta bere ekarpen intelektuala ezagutarazteko eta aitortzeko.

Drama paralelo batzuek osatzen dute umorea eta gordintasuna konbinatzen dituen nobela beltz hau: Palankako klub bateko prezio susmagarriak, trafikatzaileen arteko istiluak, adin txikiko prostituta baten desagerpena, kaputxadun talde baten jipoi eta hilketak… Dena dela, nobelako ardatz nagusia Toure da, Bilboko San Frantzisko auzoan bizi den etorkin afrikarra. Ogibidea bilatzen behartuta, gezurrezko igarle gisa saiatuko da lehenik eta, pixkanaka, kasu eta proposamen bitxiak sortzen joango zaizkio.

Dora Maggo pintorearen estudioko leihoak Sasikoen plazara ematen du. Dorak giza figura biluzien erretratuak margotzea obsesio bihurtua du azkenaldian. Artea baliatu nahi du barruan daraman ezintasuna ulertu eta oreka bilatzeko. Leihotik begira, Marlboro gizonaren ezagutza egin du eta hura margotu arteko onik ez du izango. Nork bere historia, nork bere zauria kontatuko digu. Malboro gizona izeneko narrazio honek irabazi zuen 2011ko Donostia Hiria ipuin lehiaketa. “Testua errealitatearen, bizitzaren eta artearen arteko gatazka modura planteatzen da. Artearen bidez aurkitu nahi du protagonistak barne munduan falta zaion oreka hori, oraindik ez dakien hori”.
Liburua beste bi narrazioz osatzen da: Udal Zoologikoa eta Salomon Weingarten, aurrekoaren giro berekoak.