Lanak 2023an egindako Musika eta Erbesteari buruzko Kongresuan aurkeztutako ponentzia nagusiak biltzen ditu. Epigrafe horrekin gai horri buruzko hamasei artikulu bildu dira.

Liburua hiru ataletan egituratuta dago: batean, euskal musika eta dantzari buruzko proposamen orokorrak daude, Eresoinka fenomenoaren azalpenekin batera. Bigarren atalean, musikari eta konpositore espezifikoei buruzko lanak bildu dira, hala nola, Euskal Herriko ikuspuntutik, Emiliana de Zubeldia, Jorge de Riezu, Luis Mariano, Pedro Sanjuan edota Ramón Muguruza. Espainiako ikuspuntutik, María Rodrigo, Joaquín Nin-Culmell edota Gustavo Duran aztertu dira. Hirugarren blokean literatura eta musika arteko loturak aztertzen dira.

Liburu honetan, Pasaiako Udalak antolatutako XXIII. PASAIA HIRIA-XABIER PORTUGAL poesia-lehiaketan

saritutako jatorrizko lanak argitaratzen dira.

Poema-bilduma hauek saritu dira aurtengo edizioan: batetik, Gorka Salces Alcalderen "Gogoan dut" (lehen saria); eta, bestetik, Maitane Arizti Ugartebururen "Hondarrak" (bigarren saria).

XX. mendearen erdialdean Palestinako literaturan bide berriak urratu zituen idazlea.

Palestinar jende xehearen eguneroko bizitza erakusten duten ipuinak.

Hiru ardatz dituen ipuingintza: gatazka politikoa, emakumea eta pobrezia.

Palestinatik datorren eta elkartasunaren izenean bertara itzuliko den aldarria.

Lan honek 1876 eta 1937 bitartean Getxoko Udalak hiriaren bilakaeran izan zuen parte hartzea aztertzen du. Demografia, hirigintza, ekonomia eta beste hainbat alorretan hazkunde nabarmena ezagutu zuen Getxok. Liburua 1876an hasten da, gerra karlistaren amaierarekin batera (1872-1876), nahiz eta kapitulu batzuetan, zenbait gai hobeto ulertzeko asmoz, XIX. mendearen erdialdera arte atzeratu den.

Kontaketa 1937 arte iritsi da, hain zuzen ere, matxinoek hiria hartu arte.

Lana ez da udalerriaren historia lokalera mugatzen, baizik eta hiria hobeto ulertzeko egindako ekarpen zehatza da. Gure helburua, 1876 eta 1937 bitartean Getxok bizi izan zuen eraldaketa hurbiletik ezagutzea da, prozesua gauzatzeko ezinbestekoak izan ziren aspektuei erreparatuz, hala nola, Udalak egindako kudeaketa, hirigintza jarduerak eta herritarrek aurrera eramandako hainbat ekimen.

Eleberri autobiografiko honetan, Michael Gold idazle judu amerikarrak XX. mendearen hasieran New Yorkeko East Side auzo txiroan bizi ziren etorkin juduen bizimodu latza deskribatu zuen. Depresio Handiaren garaian New Yorken bazen milioi bat judu, eta idazle ezkertiar honek xeheki azaldu zituen jende horren pobrezia, zapalkuntza eta klase borroka, komunismoaren aldeko mezua zabalduz.

Alemanian liburu hau antisemitismoari aurre egiteko erabili zen, argiro erakusten baitzuen, naziek zabaltzen zutenaz bestera, judu gehienak ez zirela aberatsak, dirurik gabeko jende xehea baizik.

1937ko ekainaren 19ko goizaldean, soldadu frankistak Bilbon sartu baino ordu gutxi batzuk lehenago, gudari gazte batek, Ganixek, ez daki zer egin: beste gudari askorekin batera hirian geratu eta bere burua entregatu ala Bilbo inguruko mendietan zelatan dauden karlisten setioa hautsi eta Euzko Gudarostearekin bat egin, horiek Kantabria aldera atzera bildu baitira.

Hogeita bost urte geroago, neska gazte bat, Jone, bere familiaren isiltasuna hausten saiatzen da, gerraren ondorioz etxean ezkutatu eta bere buruari egiten dizkion galderen erantzunen bila.

Gertaera bi horiek behialako zubi batek lotuko ditu.

Gailurrera iritsi da Martin. Betidanik amestu izan duen bizitza bizitzen ari da. Ustekabean iritsiko da erorketa, ordea. Bere oinarri intimo eta publikoak, denak jarriko zaizkio kolokan.

Aspaldi lagun izan zituenengana itzuli, eta besteen bizitzaren ispilutik bereari begira jarriko da, besteek hartutako erabakietan bere galderen erantzunak aurkitu nahian. Martin Artolaren bigarren bidaia da honako hau, lagun zaharrak mahai bueltara ekarri eta bizi-eredu ezberdinetan barrena ibiliko dena.

Zoe, Lukas eta Marina basoko Erreskatatzaile Magiko berriak dira, eta ezin hobeto moldatzen dira! Baina, Ahutzar hrensugeak laguntza eskatzen dienean, lasterka atera behar dute amandrearen urtebetetzera iritsi ahal izateko. Haiek jakin gabe, iratxo bihurri batzuk atzetik joan zaizkie etxeraino...eta nolako saltsa sortuko duten pastelarekin!

Ikerketa hau 2023an hasi zen forma hartzen, Amorebieta-Etxanoko Udalak eta Labayru Fundazioak eskaintzen duten Santiago Onaindia bekari esker.

Lourdes Iriondo euskal kantagintzaren eta euskarazko haur literaturaren esparruetan aritu zen sortzaile gisa. Lan eskerga egin zuen euskal kulturgintzan 1960 eta 1970eko hamarkadetan, eta garai hartan itzal handia lortu zuen gizartean.

Bere obra ikertzeari ekiten dionak oraindik ere hainbat arazo edo paradoxarekin egin dezake topo.

Esate baterako, oso ohikoa da euskal kantagintza berriaren esparruan ekarri zuen astindu estetikoa aipatzea; alabaina, oso gutxi dira bere obrari xeheki begiratu diotenak, eta aipamen ohikoetatik harago, ez dago obra horren inguruko azterketa sakonik. Haur literaturaren esparruan ere antzeko egoera aurkitzen dugu: egindako lana onartu bai, baina, aztertu, ez hainbeste.

Zer gertatu da, bada, figura horren eta bere obraren transmisioarekin?

Liburu hau uste sendo partekatu batetik sortu da, ikas-espazioak hezkuntza-berrikuntzako prozesuan funtsezko atal gisa birpentsatzeko beharretik, hain zuzen. Etengabe aldatzen ari den testuinguru honetan, non eskaera sozial eta teknologikoek asko eraldatzen duten ikasteko eta erlazionatzeko dugun modua, gela ezin da ulertu edukiontzi fisiko huts gisa, baizik eta ezagutza eraikitzeko eragile aktibotzat hartu beharra dago.

Liburuaren orrialdeetan barrena, irakurleak ibilbide zabal eta plural bat aurkituko du, berrikuntzaren oinarri teorikoetatik ikastetxeetan aplika daitezkeen adibide zehatzetara eramango duena. Lan honek, eredu edo irtenbide bakar eta itxia proposatu beharrean, ikas-espazioak arakatzeko, zalantzak jartzeko eta birdiseinatzeko gonbita egiten du, testuinguru bakoitzean kokatutako begirada kritiko eta sortzaile batetik.

Liburu honek bideak zabaltzea du xede, ez ixtea. Izan ere, etorkizuneko eskola ez dago aurrez definitua, egunero eraikitzen baita hura imajinatzeko ausardia dutenen erabakien bidez.