Novedades - Liburutegia

13/11/2023 | 167

Adaxka lehorrak : talka ekosozialaren biharamun politikoak

Oparotasun materiala eta kontsumo gizartea ezagutu dituen zibilizazioa enbor bat balitz, gaur egungo gizabereak azken adaxkak ginateke, adaxka lehorrak. Nahiz eta idortu, adaxkak badaki bizirauten, ordea, badaki bere burua babesteko mekanismoak aktibatzen eta klima bortitzagoetara egokitzen. Liburuxka honek, krisi ekologikoaren gaineko analisi politiko eta sozialetik harago, ateak zabaldu nahi dizkio soilik lur kolektiboetan loratzen den itxaropenari. Izan ere, beren burua eta egoera ekonomikoa salbatuko dutelakoan, erraza da sektore sozial zabalek bide ekofaxista hautatzea; horrek bide laburra du, ordea. Gogoeta soziologikoak, politikoak eta pertsonalak tartekatzen dira, betiere argi izpi batzuk eman nahian horren konplexua den mundu beti aldakor eta korapilatsuaren ulermenari.

13/11/2023 | 289

Ez dadin bizitza eten

Zaintza lanetan inplikatuta dauden norbanakoei entzunda Emagin Elkartean egindako lanetik abiatuta, azken urteotan mugimendu feministaren aldarrien erdigunean egon den gaiaz hausnartu dute hiru autoreek. Betiere, askotariko faktoreak kontuan hartuz eta bi ardatz hauen arabera: ikuspegi feminista eta ezagutza kokatua. Izan ere, zaintzaren inguruan sortzen den bereizkeriatik eta gorputzetik ez bada, kamutsa izanen da hartaz esaten dena. Egungo ereduak dituen mugak eta geruzak agertzean eta haren konplexutasuna ulertzean, lanen banaketa desorekatua gainditu eta bizitza erdigunean kokatuko duen gizarte antolaketa bat osatzeko bidean has gaitezke, ez dadin inoren bizitza eten. Alta, helburu horrek errotiko aldaketak egitea eskatzen du, gure mundu ikuskera beste era batera definitzea. Horretarako, ezinbestekoa izanen da gaur garena baino zaurgarriago, elkarren mendekoago eta eko-mendekoagoak agertzea.

09/11/2023 | 223

Meditazioak

XVII. mendeko lana da. Hiru zatitan dago banatuta: Gabriel Insaustiren hitzaurrea, Ezkiagaren itzulpena eta Izaak Waltonek Donneren bizitzari buruz idatzitako testua, Felipe Juaristik laburtu eta itzulia. Euskaratutako Donneren lehen liburua da.

09/11/2023 | 190

Adimen artifiziala : filosofia eta teknologiaren bilgune

Adimen artifizialaren eta filosofiaren arteko harremana eta solasaldi kritikoa ezinbestekoak dira. Erro paradigmatiko edo teknikari buruzko filosofiak adimen artifizialaren gaineko gogoeta egin beharra dauka, teknofilia-teknofobiaren arteko kulunka eguneratuz zein teknologia autonomoen eta digitalizazio unibertsalaren tokia aztertuz.

Liburu honetan, eremu horietan ekarpen handikoak izan diren zenbait pentsalariren bidea azaldu egingo da, eta erronka eta aukera berrien aurrean jarri, adimen artifizialaren ametsak eta nahiak (futurismoa, azelerazionismoa, kolapsologia, utopia) astiro pentsatzeko bideak irekitzeko.

Horrenbestez, adimen artifizialaren izaera eta orain eta hemen (euskal komunitatean) duen eragina nolakoa den aztertuko da, zenbait arlotan (ikus-entzunezkoetan eta komunikabideetan, esaterako) eragindakoa behatuz, eta geroko egun hurbil-hurbiletan zabalduko diren bideei begira jarriz (itzultzaile neuronal, smart hiria edo gauzen intranetari so, esaterako), filosofia eta teknologiaren elkargunea eratuko da.

09/11/2023 | 289

Angiozar 1936, gerrateko kontuak : 1936ko kolpe militarrak eragindako gerratean, Angiozarreko gertaeretara gerturaketa bat

Liburuak 1936ko kolpe militarrak eragindako gerratean Angiozarreko gertaeretara gerturatzen gaitu. Alde batetik Angiozarreko borrokaldiak hobeto ezagutzen laguntzen duen liburua da baina batez ere, 7 hilabetez angiozartarrek bizi izan zuten garai ilun horretara bidaia bat da...

09/11/2023 | 228

Begi bat kokotean

Oroitzapen hauetan, ume baten begietatik ikusten dugu herri txiki bateko eguneroko bizitza, gerraondoko garaietan. Maitasuna, heriotza, adiskidetasuna, bihurrikeriak, gaixotasuna, herriko festak, erlijioa… ageri dira kontakizun eder honetan, oso gertutik, umorez beterik, umeak eta helduak harrapatzeko indarrez. Umeek abentura txikiekin gozatuko dute; gurasoek eta irakasleek desagertuz doan mundu ezagun baten argazkia ikusiko dute; eta aitona-amonek, berriz, ahaztuz doan txikitako bizimodua oroituko dute. Begia kokotean elkarrekin irakurtzeko eta komentatzeko liburua da.

09/11/2023 | 187

Txikia : ur handiak ereiten

Poliziak Ostegun Santuz aurkitu zuen Algortako karriketan, Jose Manuel Pagoaga Peixotorekin batera. Biak ihesi atera ziren, baina Eustakio Mendizabal Txikiak bi tiro jaso zituen; bat, lokiaren ondoan. 28 urte zituen, eta Itsasondokoa zen. Peixotok, berriz, poliziari iskin egitea lortu zuen, eta Galdakaon ezkutatu zen. Ondoren, Txikiaren figura euskal askapen prozesuaren mitorik azkarrenetakoa bihurtu zen. 50 urte bete dira Mendizabal hil zutenetik, eta Franco diktadorea hil aurreko etapatik gehien gogoratzen den ETAko kideetako bat da. Militante, euskaltzale eta idazle gailena izan zen, iratzartze nazional baten garaiko protagonista. Liburu hau haren bizitzaren errepasoa da.

09/11/2023 | 267

Ogro operazioa : ekintza eta mitoaren eraikuntza

Mende erdi igaro da ETAko Txikia komandoak Espainiako Gobernuko presidente frankistaren, Luis Carrero Blanco almirantearen tiranizidioa gauzatu zuenetik. Atentatuak ezohiko ondorioak izan zituen, bai egiteko moduagatik eta bai biktimaren ospeagatik. Urteetan, almirantea (Francoren premua) hil zueneko ekintzaren xehetasunak Operación Ogro liburuarekin kontatu izan dira, egileek hilabete batzuetara paratutakoarekin. Orain, 50 urte geroago, errebelazio berriei esker, tiranizidioa nola izan zen berreraiki dezakegu, orduan (jakinak diren kontuengatik) ezkutuan egon ziren gorabeherak agertuz. Era berean, liburu honek gertaera haren kontakizunaren tratamendua lantzen du, eta nola bilakatu den mito historiko.

09/11/2023 | 167

Zain dezagun mendia : Reinhold Messnerren deia

Reinhold Messner mendizale ospetsuak lau haizetara zabaldu nahi du bere deia: zain dezagun mendia. Zaindu behar dugu ez badugu nahi masa-turismoak hondora eraman dezan. Goi-mendia bere ezaugarriz hustu eta arriskurik gabeko eremu atsegin, abegikor eta seguru bilakatzen ari gara, kirolak praktikatzeko parke tematiko hutsa. Hirigunera jaitsi dugu mendia. Eta horrek ez dakar ezer onik. Urteetako eskarmentua, bizipenak eta jakintza baliatuz, Messnerrek gogoeta partekatu du mendia eta natura maite duten guztiekin. Arazoaren larriaz jabetzea da lehenengo urratsa. Irtenbideak proposatzea, bigarrena. Eta horretara dator liburu hau. Liburu honek euskal mendizaleari ere emango dio zer pentsatua. Are gehiago kontuan hartuta Juanjo San Sebastian mendizaleak eta Ramon Olasagasti kazetariak idatzi dituztela, hurrenez hurren, sarrera-testua eta epilogoa.

09/11/2023 | 146

Maleficium : Nafarroa eta sorgin ehiza, XIV.-XVII. mendeak : erakusketa, Nafarroako Errege Artxibo Nagusia, 2020, uztaila-abendua

Aztertutako testuek jokabideak, jarrerak eta pentsamoldeak islatzen dituzte, komunitatean sortutako zurrumurruen berri ematen dute, akusatu eta lekukoen aitorpenak eta alegatuak erregistratzen dituzte, argi eta gordin eskaintzen dituzte alkate eta epaileek sustatuko ikerketa judizialak, bai eta tormentua aplikatzeak eragiten zituen ondorio aurresangarriak ere. Horrek guztiak -ebidentziak, probak, lekukotzak, adierazpenak- jazotako gertakarien, irudikatutako gertakarien eta emandako epaien kontaketa xehea eskaintzen digu.