Erresumaren ilunsentia

1190. urteko Santa Katelina egun batez hasten da nobela hau, GaztelakoAlfontso VIII. erregeak Haro familiaren laguntzarekin NafarroakoAntso VI. erregeari Bizkaiak enduzionetik urte gutxira. Geroztik, Durangaldea -bi erresumen arteko muga- azpikeria politikoen jokaleku bihurtu da. Bertako tenentea, Petro Latrone, Didaco Lupi Harorekin azpilanetan dabil, Gaztelaren eskutik boterea handitzeko. Nafarroako erregeak, ordea, arretaz zelatatzen ditu muga-eskualde horretako jauntxoen jukutriak, bereerresuma eta herritarrak barneko nahiz kanpoko etsai guztien erasoetatik geritzatzera deliberatua.
Mila Salterainen eleberri koral honetan Errikardo Lehoi-Bihotza, AntsoVII.a, Berengela eta gisako pertsonaia historikoak Peruitsuarekin, Anglesaserorarekin edo Prudentziosasikoarekin nahasten dira. Denen artean garai gatazkatsu baten irudi bizia eskaintzen digute, gure historiaren bidegurutze erabakior batekoa. Erresumaren ilunsentia hasi zenekoa.